Şîyayîş Bîyayîş O

Azad Ararat

Besta, cayêko tewr girîng yê şerê gerîlayan o. Hetê şerî ra zerreyê Kurdîstanî ya. Kewena Vakurê Şirnex. Hetê şerê gerîla ra gama yewine serra 1984 de Dihê de ame eştene. Seba eştişê na gama tarîxî hadreyî Besta ra ameybî kerdiş. A roje ra na roje Besta bîya merkeza şerê gerîla. Besta bi birreyin a. Ca ra ca birre zaf beno sixlet. Koyanê dorûverê Besta de xeylî çimeyê layan vejîyenê û Besta mîyan ra herekînê şinê. Besta de tamp û tumpî, suyeyî xeylê estê. Coka wayîrê newalanê hera ya zî. Hînîyê ci bol ê. Hetê rojakewtê Besta de Koyê Kato Jîrka, hetê Bakurî ra zî Koyê Herekolî esto. Rojawanê Besta de suyeya Rîsor esta. Hetê Başûrî ra Koyê Filleh esto. Tawo merdim berzan ra biewno Besta ra, Besta sey hope asena. Labelê na hope bi aw ney, bi daran û keskayî asena.

Zimistano serra 1998 de yew perwerde virazîya. Heme herêmanê Eyaleta Botan ra gerîlayî, vêşêr zî fermandarî, beşdarê perwerde bîyî. Peynîyê perwerde ra Konferansê Eyaleta Botanî ame viraştene. Naye ra pey zî gerîlayên ke nêzdîyê yewbînî vinetênê, 8’ê adare ya Roja Cenîyanê Kedkaran zî fîraz kerd.

Fîrazkerdîşî ra pey fermandaranê çar herêman, herêma Cudî, Gabar, Mawa, Mardîn, kewtênê rayîrî ser. Cinî û camêrd pêr û pîya ver bi Gabar rayîrşîyayîşî de bîy.

Saet di yê şewe de vengê teyareyan ame, dima vengê teqîyayîşî. Koma ke herêma Besta ra ameyêne vera Koyê Gabar şîyêne fam kerdêne ke operasyonî dest pêkerdo. Kome nêvinete rayîrşîyayîşê xo domna. Kesî ra veng nêvecîyayêne. Kome vîstek wina rayîr ra şîye. Rayîr zî nîya, pîyarê ya. Rey-rey pîyarê zî nêasena. Rohat damîş nêbî qisey kerd û vat:

-Gelo nika embazê ke mîyanê operasyonî der ê se kenê?

Kesî ra veng nêvejîya. Hemî kewtbî mîyanê fikranê xorînan, xobixo fikirîyênê. Înan zanitêne ke dişmen di mengo hadriya operasyonêde girdî keno. Hedefa operasyonî zî Besta ya.

Kome Besta ra vejîyaybî. Kome tîkê bîn zî şîye, na fin vengê helîkopteranê cengî ame. Nê hêlîkopteran bi roket û fîşengan dayêne tap û tuman ro. Dişmenî peyra zî bi desan helîkopteran, bi hezaran eskerî ardî û serê giran de ronayî. Badê cû pêrodayîşî dest pêkerd.

Kome saetanê şewdirî ra xo resna Geliya Gabar a Gurdilaye. Kome Gelîya Gurdilaye de cayêde destdaye de xo bi ca kerd. A şewe Gabar de zî dişmen vejîyabî geme. Eskeran saetanê şewdir ra xo mojna û dima peyser şîyî karargahanê xo. Dişmenî taktîk kerd, waşt gerîla winî bizano ke Gabar de zî operasyono hera dest ci keno. Labelê rew ame famkerdene ke hedefo esas Besta ya.

Kome perojî de kewte rayîr ke şiro hetê embazanê xo. Embazanê înan nêzdîyê dewa Nîtê de xo ca kerdibî. Wexto ke kome xo resna embazanê xo, destpêkê Çekdar ame vernîya kome. Peşmerîyayîşî rey de yew bi yew xeyrameyîşê embazanê xo kerd. Dima zî Kendal û Çekdarî xo da kişte ke hal û hewalê yewbînî pers bikerê. Kendalî vate girewt:

-Embaz Çekdar şima se kenê, zimistanê şima senî ravêra? Embazanê herêma ma perwerde dî?

Kendal û Çekdar payiza ravêra Koyê Mawa ra ameybî Koyê Gabar û Kendal şîbî herêma Besta û perwedeyê fermandarbîyayîşî dî bî. Wisarî de ancî Kendal û Çekdar têlewe bî.

Çekdar:

-Embazê ma rind ê, coşê înan berz o. Perwerdeyê ma sey ê şima nêbî. Şima bitaybet perwerde dî, ma rey-rey kewtî mîyanê tewgere, ge-ge zî perwerde dî. Dişmenî ma rehet nêverdayî çend reyan ame Gabar de operasyon vîraşt.

Kendalî pişikan ra ofêk ant û va:

-Temam, eke çiyêde bîn çin o ma şirê embazan het.

Çekdarî bi lezkanî va:

-Vinde-vinde, şima het de çi esto çi çin o?

Kendal:

-Fermandarîya herêma ma amaye vurnayene. Tayê şerwanê neweyî amayê. De werz ma şenê dima zî qisey bikerî.

Çekdar cayê xo ra nêlewîya persê xo domnayî:

-Hela mi rê vaje, rewşa to ya şexsî senîn a? Rutbeya to bîye berz?

Kendal neçar cewab da:

-Hevalê mi, ma şî perwerde dî, ma nêşî piyaz arê bidî. Partîye perwerde da ma. Rutbeya mi zî berz kerd. Ez nika biya fermandarê girweye (taxime). Ez êdî sergirwe ya. Partîye, mi ra, ma ra, berzkerdişê têkoşîne hêvî kena. Ma Partîye kesî belaş-belaş perwerde kena!

Wisar o. Emser do serrêda germ bo. Bi taybet hetê şerî ra hetê pêrodayîşî ra. Koma ke Besta ra ameye Gabar, a roje yewbînî ra cîya bîy. Fermandarîya herêma Cudî verê xo da yêne deşte û şîyêne. Fermandariya Mêrdînî zî da piro şîye, bi Kelek Royê Dîcle ra derbaz bî û xo resna cayê xo. Fermandarê ke herêma Gabar de wezîfedar ê, şîy komanê xo het. Hêza Herêma Mawa zî dewa Nîtê ra xo ver a qeraxê layê Basret da. Wija de ca da xo.

Rojê Kendal şî yew kerra ser o ronişt. Tunika xo ra radyo vet, antena ci ant, radyo akerd, goş na ser Vengê Radyoya Tirkiya. Dema ke xeberan de spîker qala operasyona Besta kerd, Kendalî embazê ke perwerde de piya bî ardî xo vîr. Embazanê ci operasyonî mîyan de bî.

Çekdar cêr, qeraxê laye de serê xo berz kerd û ewna. Kendal sey pezkovî asayênê. Ê pezkovîyê ke veraşan de şonê cayanê berz û bi heybet vindenê, dorûverê xo ra ewnenê ke xeterîye esta yan çin a. Eke xeterîye est bo, pezkovî birre aya keno û pêr û piya vazdanê xo raxelesnenê. Eke xeterîye çin bo, seke gurguzî (gujîne) biceno, veng dano birre. Birra pezkovîya zî dana pey. Çekdarî xeylî caran birra pezkovîyan Koyê Gabar de dîbî. Nas kerdbî ke ê zaf aya (heşar) yê. Rew-rew xo nêdanê dest.

Kendalî bover ra ewna, hîna daran aj (az) nêdabi. Vamêran vilikê xo akerdbî. Dima aj danê û velgan akenê. Miyanê xozaya gandar de dara tewr gandar, vamêre ya. Bi vilikanê xo xozaye xemilnena. Kendalî winî xorîn-xorîn vamêre ra ewna. Bi ewnayayîşê vamêre ra Kendal xo ra şî.

Wexto ke Kendal maya xo ra bîbîy, hîna kesî nameyê Salih pa nênabîy, demo ke fina yewine, pîyê ci ci ra ewnabîy, senî ke Kendalî ewnayîşê vilikanê vamêre ra xo ra şî o zî xo ra şîbîy. Bîyayîşê Kendalî pîyê Kendalî zaf şa kerdbîy. Gama ke ci ra ewneyabî, ameyoxa xo vînabî. Xeyalê xo de qeçekîya, gencinîya Kendalî ravêrnaybî. Dima Kendal bîbî zama, ey zî torinê xo girewtbî verara xo û vatbî: “Ocaxa mi kor nêbena, ajê ma do tim dewam bikero.”

Ê bindestan bîyayîşê bîyolojî dewam keno la bîyayîşê tarîx, kultur, ziwanî dewam nêkeno. Ê kurdan zî bîyayîşê bîyolojî berdewam kerdêne. Estbîyayîşê kulturî ameybî birnayene. Eke bîyayîşê komelî çin bo, bîyayîşê laşe çiçî ra yo? Coka wexto ke Kendal resa gencanîya xo, bîyayîşê laşe girîng nêdî, bîyayîşê komelî girîng dî. Ey nêwaşt binê zordarîya dagîrkeran de xo rê sînayeyêk bivîno û bizewejîyo. Dima zî qeçekan bîyaro dinyaya ke tede azadîye çin a. Eke ma biewnê; mîlçikî zî halênanê xo cayêde azad de virazenê. Eke destê merdimî resa ci, mîlçikî halênê xo ternenê. Seba ke vanê: “No halên leymin bîyo”. Welatê Kendal de hezar fin halênî ameyê leymin kerdene. Ma do senî hes bikero, senî destê sînayeya xo bigiro. Coka Kendal herinda destê sînaye de çek girewt destê xo. Çek girewt destê xo ke welatê xo azad bikero. O wext kênek û lajekî welato azad de şenê yewbînî ra hes bikerê.

Tawo ke Kendal halê xoraşîyayî de vamêre ra ewanayênê û ser nê çîyan fikiriyênê Çekdar ame leyê Kendalî de ronişt.

-Çi bîyo embaz, ti wina xorîn-xorîn fikiriyenî.

Kendalî çimê xo verday zereyê çimanê Çekdarî kesretêk ante û va:

-Ma emser zimistan de herêma xo ca verdaye, tayê embazê ma Gabar de mendî, tayê embazê ma zî şîyî perwerde. Rind û weş o. Labelê ma nika nêzanê herêma ma de çi çî esto, çi çî çin o. Wexto ke ma şî kewtî herêma Mawaye, ganî ma zaf aya têwbigerî.

Çekdarî sereyê xo hejna û va:

-Ti raşt vanî embaz. Ez vana eke ma Royê Dîcle saxlem ravêrna êdî teba nêbeno. Eke dorûverê royî de dişmen dame rono, ma rê xirab o. Eke bi Kelek ma ro saxlem ravêrna şî reştî herêma xo, dişmen bêro zî neşêno teba bikero.

Koma Koyê Mawaye qeraxê layê Basrete de çend rojî mende. Dima, xo û çinayê xo şutî. Ê nika amadeyê ke şîrê herêma xo. Kome fikr û şêwazê neweyî girewtê. Mezgê xo pak kerdo. Laş û çinayê xo zî pak kerdî. Rêze ameybî viraştîşê kombîyayîşî. Fermandarî amay pêser. Kendal, Çekdar û hîrê fermandarê bînî roniştî. Babete şîyayîşê Herêma Mawa bîye. Dima zî prosesa a serre ronîyaye. Pênîye de Fermandarê herême Hozanî bi vengêde fermanî:

-O taw ma heme embazan rê kombîyayîş virazî û meşte şirê ver bi herêma xo.

Bi heman vengî pers kerd:

– Sewbîna çîyêk esto ma nîqaş bikerî?

Kesî ra veng nêvejîya. Fermandar Hozanî vat:

-Ma kombîyayîşî qedenenî, serkewtin.

Senî ke kombîyayîş qedîya hîna kes vila nêbîyo Çekdar cayê xo ra bi lez werişt û va:

-Şiwan-Şiwan, mar, mar, mar!

Şiwanî nêzana çi ame ser, hama xo peyser eşt, linga xo kewte verê dare, winî gina war o ke, heme embazê ci huyayî. O wext Şiwanî fam kerd ke Çekdar tinazê xo keno. Şiwan werişt û da pey Çekdarî. Çekdar rema, heta ke laya Basrete nêvîyart, nêvindert. Şiwan zî tawo ke dî Çekdar xo ser laye ra eşt û şî bover, fek ci ra verda. Şiwan ageyra dima, bi dejê linga xo hesîya. Bi lengayîş ageyra ame orteyê embazanê xo de vindert. Wexto ke dare ra aleqyabî, linga xo dejay bî. Dûrî ra Şevgerî venga Şiwanî da û vat:

-Embaz, ma nê wextî de marî vejîyenê?

Şiwanî bi vengêde hersîn va:

-De ez çi zana lo, embazî zanenê ke ez maran ra tersena, înan zî na zeîfîya mi girewta vera nêdanê. Çi taw canê înan wazeno yarenîya xo bi mi kenê.

Bî veraşan î. Tîje hîna nêşîbî awan la kewtibî peyê Koyê Mazî. Sîya Koyê Mazî da ser Gelîyê Basrete. Heme gerîlayê herêma Mawaye, Gelîya Basrete ya Gabarî de binê darêka gird ya gozêre de amayî pêser. Hozan, kişte ra ame verê gerîlayan.

Hozan ke reşt mîyan pêro embazî wuştî ra. Hozanî selam da embazan û dest bi qiseykerdîşî kerd û va:

-Embazênê seke şima zî zananê ma meşte kewenê rayîr û şinê herêma xo. Wa embazî heme hadreyan temam bikerê.

Va û verê xo çarna Kendalî bi vengêde nerm pers kerd:

-Embaz Kendal tu kêmayî estê ma temam bikerî?

Kendal xo ra bawer cayê xo ra werişt û cewab da:

-Nê embaz, heme çî temam ê. Embazan qerşun û Roketî girewtê. Her embazî ra di bombe estê. Çeka BKC zî ma pak kerde û qerşunê ci zî temam ê. Ma qandê hîrê rojan xo rê werd û pêwerd girewto. Xora Keleke zî qeraxê Dîcleye de ya, embaz Çekdarî nimitnaya. Çi kêmayî nêmendê.

Tam hadirbîyayîşê embzan weşa Hozanî şî. Hozanî bi keyfweşiye vateyê xo domnayî:

-Temam, ez wazena taye çîyan vajî ke embazî vera ci de aya bê.

Hozanî, nê çîyê muhîmê ke ganî embazî ayayê ci bê vatî û kombîyayîş qedêna.

Roja bîne kome kewte rayîr. Gelîyê Basrete ra vejîyaye û rayîrşîyayîşê xo domna. Amaye reşte Gelîya Bilûcîna.

Na gelîye bi henaranê xo namdar a. Her ca de, naşta-daşta henarêrî estê. Çi heyf ke na dewa rindeke ameya veng kerdene. Ban, Mizgeft, Hîniyî bê wayîr mendê. Kes çin o ke henarêran bikeno. Awe bido, biewno xasekîya vilikanê înan ra. Tena werzê (mewsim) payîzî de gerîlayî şinê, henarê ke xobixo resayê, arê danê. Xora gerîla bi fêkîyanê Gabarî xo kena weyî û vera dişmenî de şer kena. Gelîye de tayê cayê xeternakî estê. Çunke Girê Bilûcîna ser serê gelîye de yo û ser de zî cayê TRT ye esto. Eskeran uca de xo ca kerdo, dorûver girewto bin qontrolê xo. Eke dîmenê gerîlayan bivînê, Hawan çekenê. Seba ke par gerilayan xeylê fin çekerdo nê cayî ser û xeylê leşkerî amayê kiştene. Dişmen girdî ser o newe ra xo ca kerdo. Seba ke no ca cayêke muhîm o.

Kome Gelîya Bilûcîna de nêvindert. Verê xo da Koyê Çiyayêreş. Gerîlayan tayê cayan ra xo tada, tayê cayan ra xo çewt kerd, tayê cayan ra mesafe akerd û vaz da. A şewe şî, xo resna Koyê Çiyayêreş.

No ca cayêde mabên o. Keweno beyntarê Koyê Gabar û Mawa. Hetê Vakurî de zî Koyê Suskê esto. Birrê Çîyayêreşî xeylê sixlet o. Seba ke tîya çalakî nêbenê û pêrodayîş nêvirazyeno, bîyo cayê Xoz û heywananê bînan. Ne şar ne zî gerîlayî, Çiyayêreş de nêmanenê. Tena heywanî uca de şenê keyf bikerê. Semedo ke dişmen nêzdî yo gerîlayî zî neşênê fîşeng biteqnê. Eke biteqnê, dişmen şeno asanî vengan biheşno. Beyntarê Koyê Çiyayêreşkê û yê Mawa ra Royê Dîcleye bi nazdarî herekîna şona. Labelê no herekyayîşo nazdar derg nêanceno. Awa Dîcleye wisarî de bena sey laserî û girme-girma awe merdimî tersnen a. Boverê Dîcle ra Koyê Mawa dest pêkeno. Heta Eskîfî şono. Nê cayî ra pey, deşt û ko benê têmîyan.

Saet hîrê yê şewe de kome reşt noktaya xo. Kendal û Şevger verê ke roje roşn bo, tarîyê şewe ra şî ke dorûver keşif bikerê. Peyra şewe şîye roje amaye, tarîtîye bîye roşnayîye. Vîstanê winasî de gerîlayan zaf şa benê. Bi nê şabîyayîşî reyde Raman şî kolî arê day.

Raman Rojawanê Kurdîstan, Efrîn ra yo. Gerîlayêk kan û bi ezmun o. Bejin kilm û zeîfo labelê hetê jêhatîye ra gelek hol o.

Êdî zerqî eşt heme cayan. Seba ke keşifgeran zanayîşê cîya nêdabî, rewşe aram bî. Eke çiyêde nênormal estbîyênê keşifgeran zanayîşî dayênê. Seba rewşe aram bî Ramanî adir wekerd. Raman û Mezlûmî çaydan na adirî ser. Bi girîyayîşê awe ra, Ramanî dem dekerd çaydanî. Gerîlayan pêr û piya hem çaye şimitêne hem zî araya xo kerdêne. Ara kerdişî ra pey Şevger û Kendal zî amayî. Şevger û Kendal zî araya xo kerde. A roje kes bi kesî ra zêde qisey nêkerd. Şewdirî ra heta vereşanî arasîyay. Her kesî nobete girewte û seba rayîrşîyayîşî xo hadir kerd. Roje wina vîyara.

Wextê kewena rayîr rê şenik mend. Kendalî venga Çekdarî da û vat:

-Embaz, çend embazan bigê û vernîye de şo. Heta bî lêl dorûver ra nîyade, rind keşîf bike. Dema hewa bî lêl, ma zî kewenê rayîr û yenî. Eke şima hereketê dişmenî dî, bi bêtêlî xebere bide ma. Eke heme çî normal bo, qet bi bêtêlî qisey meke ke wa dişmen bi ma meheso.

Çekdarî bi vengêde xo bawer:

-Temam embaz ti qet merex meke va û tayê vinet, xobixo fikirî û pers kerd:

-Ez kamî xo ra bibî?

Cayo ke Çekdar şiro ra, dorûverê royî aseyeno. O ca zî cayo dişmen o ke yeno û dame ronano yo.

Bawerîya Kendalî bi Çekdarî xurt bîye aye ra zî va:

-Ti kamî wazena bige, bibe. Çîyo girîng ayabîyayîşê şima yo.

Çekdar bê ke bifikiro ca de va:

-Temam, wa Mezlûm û Baran bi mi ra bêrê.

Kendalî bi sere hejnayîşî reyde va:

-Temam, beno, şima rê serkewtin.

Çekdar, Mezlûm û Baran kewtî raye û şî. Hîna dinya roşn a, dişmen şeno înan dûrî ra bivîno. Çekdar vernî de, hurdmîn zî dima, şî heta nêzdîyê Dîcle. Uca ra pirdêk û cayo ke dişmen dame ronano, aseyenê. Înan xo serê yew girdî de miyanê kerrayan de bi ca kerd û bi dûrbîne dest bi keşîfkerdîşê dorûverî kerd.

Sey taktîkanê gerîla, taktîkê dişmenî zî estê. Girdana (Tabûra) ke binê Koyê Sûskê de ya, kewena vera Çiyayêreşî. Leşkerê ke girdane de yê koma Çekdarî dîye. Wexto ke dîye, qet vengê xo nêkerd. Bi bêtêl zî qisey nêkerdêne ke gerîla zî winî bizano ke heme çî normal o. Înan pîyarêya gerîla zî zanitênê. Xora hawan zî verê ra goreyê pîyarêyê ameybîy ayar kerdene.

Dinya bîye lêl. Kendal vernî de, kome heta cayêk amaye. Dişmenî zanitêne ke gerîlayî kewtê rayîr ser û şinê. Nişka ra dişmenî dest bi eştena hawanan kerd. Hewanê yewine de kome cayê xo de vinete. Pêroyan goş na ser. Roketî amenê pîyarê ser de teqîyênê. Çend hawanî amay verê kome de teqyay.

Naye ser o Kendalî veng fîşt xo ra va:

-Peyser şirê, peyser.

Gerîlayan bi lez tayê peyser şî û her kes cayê xo de ronişt. Cayo ke hawanî ginenê piro, pîyarêya gerîlayan a. Kendal fermandarê rayîrşîyayîşî bî. Mesultiya kome zîyadêrî ey ra ameyêne persîyene. Eke çîyê biqewîmîyo o do mudahale bikero. Coka Kendalî embazanê xo ra vat:

-Wa kes cayê xo ra mewerzo. Kes nêro pêser û ser pa mevindero. Goreyê texmîna mi ez vana heta nîm saeta bîne eştîşê hawanan do vindero.

Hawanan ê zêde teng nêkerdî. Çiyo tewr kambax o bî ke dişmenî kişta Dîcle de dame ronaybo. Eke winî bo, peyser şîyayîş esto. Beno ke roja bîne bikuyê pêrodayîşî zî. Kendalî tunikê yelega xo ra bêtêl vet, berd verê fekê xo payê bijkoja bêtêlî kerd, bi vengêde nizm venga Çekdarî da:

-Çekdar. Çekdar, Çekdar.

Çekdarî ca de veng girewt bêtêl berd verê fekê xo, payê bijkoje kerd û cewab da:

-Goşdara embaz.

Kendal:

-Şima çi çî vînenê, dorûverê şima de çi çî esto çi çî çin o?

Çekdar:

-Embaz çik çin o. Ma dorûverê xo ra zaf ewna çik nêyaseno.

Kendal:

-Temam, qaytê xo bikerê va û bêtêl kerd tunikê yelega xo.

Dişmen winî zana ke êdî koma gerîla ravêraya şîya, coka hawanî vindernayî. Kendal zî verê xo çarna Hozanî û vat:

-Ez vana nê reyna hawanan nêerzenê. Seke mi vat, nîm saete temam bîye. Dişmen nika xo rê vano kome rayîr ra vîyarte şîye.

Hozan:

Texmînê to raşt vejîya. Ez zî vana êdî hawanan nêerzenê.

Kendal:

Eke winî bo ma şîrê, embaz Hozan.

Hozan tayê fikirî. Kendal fermandarê rayîrşîyayîşî bi labelê Hozan zî fermandarê herême bî, coka Kendal ci ra pers kerd. Badê fikirîyayîşî Hozanî zî vat:

-Ma çend deqa vinderê, dima zî şirê.

Kendal:

-Beno.

Nê dîyalogî ra pey, kome kewte rayîr ser û dest bi şîyayîşî kerd. Resaye Çekdarî û qet nêvinderte, qeraxê royî ra şîye, heta ke resaye cayê vîyartîşî yê royî nêvinderte. Uca de Çekdar, bi leze, qumî bin ra Keleke vete û pif kerde. Wexto ke rincan bî embazanê bînan Keleke pif kerde, heta ke Keleke bi pifê gerîlayan masaye pif kerdêne. Her car hîrê gerîlayî weniştî keleke. Weniştişî ra pey Çekdarî zî huye girewtêne destê xo û Keleke vera miyanê awe dayêne. Çekdar huye keno awe mîyan û vera xo anceno. Her ke huye vera xo anceno, Keleke aver şina. Seba ke wisar o awe bi leze herekîyena a yewe ra zî xo resnayîşê hetê bînî zehmet o. Çekdar her fina ke şî û ame, zîyadêrî rincan bî. Gerîlayanê bînan zî sey Çekdarî nêşayêne Keleke awe ra bivîyarnê. Nê gureyî de xeterîye zî esta. Eke ayayî û hostayî mebo beno ke gerîlayan awe ra şirê û şehîd bikewê. Qandê coy her çiqas Çekdar rincanî zî bî huye nêda destê embazanê xo û ey bi xo kome awe ra vîyarna. Tewr peynî de hîrê embazê ke seba pawitişê kome mendîbî, awe ra vêrnayî. Kome awe vîyarna û peyra kewte erdê herêma xo û êdî a şewe kome ser o xeterîye nêmend.

***

Sey her wisarî, no wisar zî xele bîyo kewe. Koyan de vilikan akerdo. Xoza de çi reng esto xo mojneno. Peyê vartîşê vewr û varanî ra xozaye ra boya wisarî yena. Weyîkerdîşê heywanan û citkarîye çiyê tewr kehan yê şarê kurdî yê. Kurdî bazirganîye nêzanenê, zenaat nêzanenê, erînayîş û rotişî ra fam nêkenê. Coka nêzanê zurî bikerê. Pêr û piya cuyêne. Bitaybet zî dema çînitene de kom bi kom şinê û girweyenê. Heta se serra peynî, cuya kurdan wina bîye. No se serre yo çiyê xerîb yenê kewenê miyanê şarê kurdî. Şar kulturê xo ra dûrî kewto. Berq û şewqa şaristanê ke Rojawanê Mezopotamya, Ewropa de yê, sey Parîs û Londra bala şarî ancenê xo ser. Verê verkan gencê kurdan şîyêne bajaranê tirkiya û Ewropayê. Badê cû kokiman welatê xo ca verda û şî. Tîje Rojawan ra şina awan û dinya bena tarî, Rojhelat ra akena dinya bena roşnî. Ê yê verê xo da rojawanî, welato ke bi hezaran serra yo warê verênanê ma yo, xo vîr ra kerd. Kultur û bawerîye bi înan ra nêmend. Tayê çiyê maddî kewtî destê înan la manewîyat zî nêmend. Êyê welatperwer bî welat ca nêverda dişmenî banê înan înan ser de rijna, dewî veng kerdî. Înan zî gan û gonî da welatê xo, peyê peynîye de naçar mendî ke welat ca verdê. Koyê Mawa, Eskîf cayêde wina yo. Beyntarê Koyê Mawa û deşte ra Dîcle herekîna û şina. Dîcleye ra dot deşte dest pêkena. Deşte ra tepîya Koyê Bêkendî berz beno. Qereqolo Sîya û dewa Sûre zî beyntarê Mawa û Bêkendî de yo. Dewa Sûre kewena Beyntarê Mawa û Qereqolo Sîya. Koyî ra bi şîyayîşî nîm saete de merdim reseno dewa Sûre. Dewe ra heta Qereqolî zî nêm saet o. Na herême xeylê kehan a. Dewan de cabîyayîşê merdiman ra heta nika awan o. Xeylê şkeftî, sarinc estê. Naye ra fam beno ke cabîyayîş û averşîyayîşa merdimîye rê bîyo zemîne. Deşte ra xele reseno pê, koyî de fêkî resenê pê, coka merdimîye her tim şayê xo weyî bikerê. Labelê nika nê cayê mêjûyî bîyê cayê pêrodayîş û çinbîyayîşan.

Dewa Sûre dewêda orteyî ya. Dewijî ne tam xo danê hetê gerîla, ne zî tam xo danê hetê dişmenî. Coka dişmenî heme dewî veşnayî, veng kerdî la dewa Sûre cayê xo de mende. Koyê Mawa de gerîlayî têkoşenê. Dewa Sûre zî kewena orteyê Mawa û Qereqolo Sîya. Sey hetê geme, hetê fikir û bawerî ra zî dewe beyntar de ya. Ti vana qey nê asmen ra ginayê war o. Bandora kultur û bawerîya kurdan nînan ser o qet çin a. Dewe de hîrê birayî, qeçekê înan, ke benê dedza û dedkênayê yewbînî, estê. Nê her serre xo rê şiwan zî anê ke înan rê şiwanîye bikero.

***

Dinya bîye tarî, çawişê pisporî xo hadre kerd, Qereqolê Sîyayî ra vejîya û şî nîşt panzerî ro. Çawiş konyayij bî. Hîna pancês serrîya xo de bi roje nimaj kerdenê, şewe zî mey (alkol) şimitêne. Muslumanîye wina musabî. Bêkar û bêçare mendişî ra pey, amebî bîbî çawiş o pispor. Ey destpêkê nêzanayêne ke heme girweyê leyminî çawişanê pispor danê kerdene.

Çawişê pisporî ramitoxî ra vat:

-Birame.

Ramitox û di eskerî verê ra niştîbî panzerî ro. Ramitoxî panzer ramit la çawişî çend nengî ramitox ra çinayî. Qisa û vatişanê fermandaranê nê artêşa tirkya de xora nengî û zewtîçînitiş çîyêde normal o. Ramitox zerreyê xo de hêrs bî la teba nêvat. Seba ke rojê xo zêde nêmendi bî, waştênê eskerîya xo bêproblem temam bikero. Panzer qereqolo sîya ra vejîya şî miyanê Dewa Sûre de vindert. Çawiş paya bî, di esker zî ey het de verê xo day banê Îsmaîlî. Demêko kilm de reştî banî û kewtî zereyê banî. Îsmaîl bi xo zî sey qurban amaybî weçînayene. Şiwano ke Êlih ra amaybî na dewe ke heta payizî şiwanîye bikero, winî kewtîşê çawişî zereyê banî ra şaş mend. Keye sey keyeyê çawişî bo şî zere. Şiwanî verê xo çarna şî paşt tûyêre de xo nimitna. Nê wextî de waya ci amayê vîra ci. Pêhesya bî ke Koyê Herekolî der a. Bi vengêko nizim xobixo vat: “No Îsmaîl zaf bênamûs o coka mi ci ra hes nêkerd”.

Çawiş û di eskerî wexto ke kewtî zere, Îsmaîl vernîya înan de tîk vindert. Cinî û kêna Îsmaîlî şî odeye û ber pada ke eskerî înan mevînê.

Îsmaîlî vat:

-Qomutanim şima xêr ameyê.

Çawiş zaf bi resmî û cidî bî. Çend Îsmaîl şenik vînayênê ewqas zî xo pîl vînayênê. Zaf xo ra razî û xobawer bî. Çawişî qena xo têw da û vat:

-Xeyr miyan de bî, senîn ê?

Îsmaîlî destê xo pîzeyê xo ser de pîşdabî. Şenik xo ver bi çawişî de çewt kerdibî. Çewtkerdişê bejne ra tepîya serê xo zî xo ver de çewt kerdibî. Sey koleyo koledar ver de vindeno, vindertibî.

Îsmaîl:

-Weş û war bê, bêrê ma şirê odeya kişte de ronişî.

Çawişî kîso ke destê askerî de bî ci ra guret dergê îsmaîlî kerd û va:

-Nê-nê ma nêronişenî, ho to rê çina, xo ra bide ke ma lezkanî şirî.

Çawiş û di eskerî eywane de vindertî. Îsmaîl şî odeye ke çina eskerî xo ra bido. Îsmaîlî çina eskerî da xo ra dima, şewqa zî da xo ser, xo ra ewna û xobixo huya. Keyfê ci reyna ame ca. Pîzeyê xo ra qisey kerd û vat: “Xora kes na dewe de mi ra hes nêkeno. Cinî û kêna mi zî mi ra remenê. Wa winî bo, ez peyayê dewlete ya. Dewlete paşta mi der a”.

Vejîya eywane.

-Qomutanê mi ez senî aseyena.

Çawiş binê zimêlan ra huya û vat:

– Zaf şî bi to ra. De hîna ke herey nêbiyo ma şirê.

Şiwane paşt dare ra ewneno. Çiyo ke beno asayî nîyo. Sernî de Çawişî kêber akerd û vejîya teber. Dima yew, di, hîrê û çar. Şiwan xobixo vat: “Hîrê tenê şî zere la çar teneyî amayî teber. Nê şanî de çiyê beno xeyr nîyo”.

Reyna bi deng qisey kerd. Nêzano bê veng yan zî zereyê xo de qisey bikero. La dengê xo zaf nizim vet. Eskerê penîye bala Şiwanî ante. Rayîrşîyayîşê ci sey Îsmaîl bî. Heta ke kewt panzerî mîyan ci ra ewna, qaneh bî ke Îsmaîl çina eskerî xo ra da yo.

Panzerî xo çarna û kewt rayîra ke şina Qereqolê Sîyayî.

Panzerî mîyan de çawişî pers kerd, vat:

-Îsmaîl beg dewe de çi çî esto çi çî çin o?

Îsmaîlî wexto ke çekuya begî eşnawite, zereweş bî. Kêm mendbî ke xo ra şiro.

Bi keyf cewab da:

-Çik çîn o Qumandan, heme çî normal o.

Çawiş pîzeyê xo de fikirîya, vat: “Ma do bimojnî to, çi esto çi çin o”.

Panzer kewt baxçeyê Qaraqolê Sîyayî. Pey çawişî ra Îsmaîl paya bî. Çawiş raşt şî keyeberê qereqolî. Dima zî şî ver berê qomitanê qereqolî de vindert. Şenik wext şî nêşî Îsmaîl ame xo resna çawişî û vindert. Çawişî bi engişta xo ya orteye, ber cena. Zere ra vengê sila kerdişî ame. Êdî ê şenê şirê qomutanî het. Xora qomutanê qereqolê Sîyayî zî pawibê înan bîy. Çawiş silam da û vindert. Qomutanê qereqolê Sîyayî ca mojna çawişî ke ronişo. Çawiş ronişt û Îsmaîl zî şî destê qomutanî. Qomutan cayê xo ra nêwerişt. Îsmaîl wexto ke destê qomutanî girewt, xo çewt kerd. Bi no tewir qomutanî reyde toqa kerd.

Qomutan wexto toka kerd bi destê xo yê çepî da doşa Îsmaîlî ro. Seke qomutan pî Îsmaîl qeçekê ci bo nêzdî bîyênê. Seke ci rê pîyeyîye kerdenê. Labelê zere ra zî nengî çînayênê. Bi no tewir qomutanî vat:

-Ti xêr ameyî Îsmaîl.

Îsmaîl:

-Xêr miyan de bî qomutanê mi. Ti senîn î?

Qomutan:

-Ez rind a, ti senîn î?

Îsmaîl:

-Weş û war be Qomutanê mi.

Qomutan:

-Ê şima reyna ameyî Îsmaîl, to çiyêde newe eşnawito

Îsmaîl:

-Nê Qomutanê mi, heta nika kes nêameyo dewa ma.

Qomutan:

-Ê do bêrê Îsmaîl, ganî na fin ma înan dest ra meremnî.

Îsmaîl:

-Ti ferman bike qomutanê mi, çi destê mi ra bêro ez kena.

Qomutan:

-Goşê xo rind abike Îsmaîl, weş goşdarî bike, eke ê ameyî dewe, ti ma rê telefon bike.

Îsmaîl:

-Temam Qomutan, çiman ser.

Qomutan:

-Ma wazenê cayê ameyîş û şîyayîşê înan bizanî. Coka dorûver ra rind biewne. Eke to şopa lingê înan dîye rew ma rê telefon abike. Seba ke ma nêwazenê rew-rew bêrê to het.

Îsmaîl:

-Temam qomutanê mi, kaxu meke, ez do seba dewleta ma her çîyî bikerî.

Qomutan:

Çiyode bîn zî esto la ez do dima to ra vajî. Nika şo heta meşte ti do tîya bimanî. Meşte şan de ma reyna to benê dewa to.

Îsmaîl:

Beno Qomutanê mi, hema to senî vat, wa winî bo.

Koma gerîla ya Koyê Mawa çend rojî hereket nêkerd. Zêde nata-bota nêşiye. Kome waşt fam bikero dişmenî tarzê xo vurnayo ya nê. Rojê gerilayan perojîya xo werde peyê cû, Çekdar û çend gerîlayî şî sersiye de ronîştî. Çekdarî nişka hurdmîna destê xo akerdî û vat:

-Ez ewladê Kawayê asinkarî ya. Eke mi da piro vila û vîran kena. Eke hêrs bibî, bi tanîya xo veşnena. Sey Zerduşt hes kena, rind fikirîyena, rast vana, saxlem kena.

Embazê Çekdarî musayîyê nê halanê Çekdarî bî la reyna zî Şewger erzîya ci û va:

-Hayda no kotî ra vejîya la. To kamcîn tunika xo ra vet. Mi rê vaje nê wextî de nê qisayî senî ameyî to vîr?

Çekdarî awirê xo yê sey tîre verdayî zerê çimanê Şewgerî û va:

-Mi tunîkê xo ra nê, dest berd sereyê xo bi engişta xo ya nîşane sereyê xo mojna û va mi tiya ra vetî. Ma winî nîyo, Kawayê Asinkarî împaratoriya Asûrîyan nêrijnê? Ganî ma tarîxê xo û xo rind bişinasnê.

Şevgerî nîyada ke nîqaş cîdî yo, tayê fikirî û va:

-Xo şinasnayîş problem o tewr gird o. Seba ke şarê ma xo nêşinasneno, dişmen şarê ma ser o fêlbaziyan keno, coka hende korucî û ajanê ma zêde yê.

Çekdarî vate guret û nîqaş aver de berd:

-Ya, heme dagirkerî verê verkan êrîş anenê mezgê ma ser. Qet nêwazenê ma bi ziwanê xo perwerde bivînê. Ayabîyayîşê şarê ma ra zaf tersenê. Dişmen rind zano ke ayabîyayîşê şarê ma, ayabîyayîşê heme Rojhelato Miyanenê yo. Ayabîyayîşê merdimîye yo.

Kendalî tayê dotê înan de ê goşdar kerdêne. Nêwaşt nîqaşê înan bibirno la mecbûr bî. Veng fîşt xo ra û venga Çekdarî da:

-Embaz Çekdar.

Çekdarî senî ke vengê Kendalî heşna verê xo da Kendalî û va:

-Kerem bike embaz.

Kendal:

-Bê bê, kombîyayîşê ma esto.

Çekdar:

-Temam, ez nika yena.

Çekdarî qet nêwaşt nîqaşî caverdo û şiro la nêçar bî. Bê ke xo bixecelno ca de şî xo resna cayê kombîyayîşî. Bi dest pêkerdîşê kombîyayîşî ra Hozanî vat:

-Na çend rojîya ma çim êşt dormarê xo. Ma nika şenê bikewî tewgerê. Heme çî ra ver wa embazî şirê dewan, çî mîyê wer û pêwer bîyarê. Xora embazan zimistan de zahmetîye ante. Embazê ma zeîf bîyê. Wa çîyêna bûrê ke bêrê xo ser. Çîyo bîn zî esto ke ganî ma ser o vinderî. Payiz ra heta nika, ma nêşîyê dewan. Teqez nê zimistanî de dişmenî dewan de xo rê sîxurî peyda kerdê. Coka wa embazî şîyayîş û ameyîşê dewan de aya bê. Ma plansazîye verê ra viraşt a. Sey hîrê koman embazî do şirê dewan.

Hozanî ke nê vateyê xo kerdî temam verê xo da Kendalî û va:

-Embaz Kendal ti nameyê koman biwane ke embazî cayê şîyayîşê xo bizanê.

Kendalî deftera xo ya qice tunikê yelega xo ra vete û dest pêkerd:

-Koma yewine; Çekdar û Baran ê, şinê dewa Sûre. Koma dîyîne; Şevger û Raman ê, şinê dewa Çeqere. Koma hîrêyîne; Bedran û Şiwan ê şinê dewa Keweye.

Eke Kendalî wendîşê listeye qedena reyna Hozanî vate guret û embazanê xo ra pers kerd:

-Kes teba vano?

Kesî ra veng nêvecîya.

Hozan tayê vinet dî ke kes çîyê nêvano bi vateyanê xebat weşî kombîyayîş qedêna.

Hîrê komî zî kewtî rayîr û şîy. Pêr û pîya bi Keleke Royê Dicle ra vîyartî. Şevger û Raman şî dewa Çeqere. Bedran û Şiwan şî dewa Keweye. Çekdar û Baran zî şî dewa Sûre. Wexto ke Çekdar û Baran nêzdîyê dewe bî, kutikê dewe lawa. Îsmaîl zere de bî û hema ca de fam kerd, ê yê ke ameyê gerîlayê. Îsmaîl vejîya tever û şopna ke, gerîlayan do se bikerê. Şiwaneyê dewe zî bi hurdmîna gerîlayan hesya û wexto ke kalaşnîkof doşê înan de dî, zerrîweş bîy. Ey waşt wexto ke embaz dewe ra bivejîyê înan bivîno.

Çekdar şî verê keyeberî de vindert. Dorûver kontrol kerd, waşt fam bikero, çi esto çi çin o. Xora zere de dewij paşta keyeber de vinderto, wexto ke gerîlayan venga ci bidê, do înan rê keyeberî akero. Winî zî bî. Çekdar kewt zere û Baran zî teber de nobedarî kerd. Çekdar wexto ke dewij ra ame têçim vat:

-Şanê to weş bo.

Destpêke Serdarî nêzana çi bikero û çi vajo. Hetêke ra gerîlayan ra hes keno la heto bîn ra zî dişmenî ra terseno. Eke bi holî nêzdî gerîlayan bibo gerîlayî do her tim bêrê ver keyeberê ey. Coka bi tedbîr û hewayêde serd vindertêne, labelê çimanê ci mîyan ra heskerdiş şabîyayîş vilayê Çekdarî ser o bîyêne.

Serdar:

-Şanê to zî weş bo, derbaz be.

Çekdar derbazê odeye bî, cayo ke wayîrê keyeyî mojna ci de ronişt. Qeçekêde 7-8 serrî ame û kişta Çekdar de ronişt. Çekdar bi destê xo yê çepî sereyê qeçekî vilêna. Dima verê xo da Serdarî û pers kerd:

-Dedo, şima senîn î? Şima het de çi xeberî estê?

Serdar:

-Şima weş bê embaz la halê ma rind nîyo. Şewe şima yenê, roje mîyan de Qereqolo Sîya yeno çekeno ma ser. Ma orte de mendê nêzanê ke se bikerî. Wexto şima yenê dewa ma, dişmen pê hesyeno û yeno çekeno dewa ma ser. Ez vana qey şima miyan de sîxur esto û gerreyê ma keno.

Çekdar na qisaya ver hêrs bî. Serranê ravêrayî de dorûverê dewe ra gerîlayî şehîd bîbî. Bê îstîsna gerîla her ameyîşa dewe ra tepîya esker zî ameyo dewe û dorûverê dewe de operasyon viraşto. Hol fam beno ke yewê dewe ra gerreya gerîlayan keno. Çekdar ancî cewabêde pêkerdişî da û vat:

-Çiyê winî nêbeno Dedo. Ez vana qey ti seba ke nêwazenî erzak bidê ma, ti winî vanî ke ma fek to ra veradê. Ma rê tayê çîyê werdişî lazim ê. Eke to da çiman ser, eke nêdanî ma danê piro şinê. Çîyê ke ti vanî bextreşî ya. Şima zereyê dewa xo ra biewnê. Ma zî hetê xo ra ewnenê. Eke sîxur esto, ganî ma vejînê.

Nê cewabî ser Serdar amaye bi xo û fam kerd ke xeletîye kerde. Qandê coy ey zî cewabêde pêkerdişî da û vat:

-Temam beno embaz. Tersa qereqolî ver, ma nêşenê erzak biyarê, coka ma do şenik çî-mî bidê şima.

Çekdar:

-Dedo ma cêr vîst kîlo ra bar nêdanê paşta xo ser o. Ma wazenê ti ma rê holîye bikerê. Seba ke ti erzak medê ma, to ma kerdî sîxur Dedo. Tayê qandê azadiya şarê ma canê xo danê, tayê benê dirbetin, tayê zî yenê tepiştene kewenê hepisxane, ma nê çîyan to ra nêwazenê. Ma vanê destê xo bide wijdanê xo ser û winî ma rê holîye bike.

Serdar:

-Başo, ez weş zana ke kes destê şima ra nêreyeno. Çi kewt ver ma, ma do bidê şima. Ma şima hes kenî, labelê ma tersa yî coka ma nêşenî hetkarîya şima bikerî.

No dîyalogî ra pey hewa nerm û germ bîye, coka Çekdar gamêde bîne eşt ke maya xo ra xoşebereyêde kilm bikero.

Çekdar:

-Weş û war bê Dedo. Desturê to est o ez keyeyê xo rê telefon bikerî?

Serdarî zanayênê gerîlayî rew-rew keyeyanê xo ra telefon nêakenê. Coka bi zereweşîye telefon mojna Çekdarî û vat:

-Kerem bike. Keye keyeyê to yo!

Çekdar tunika yelege ra defter û qeleme vet. Dima humareyê telefonî ra ewna. Çekdar no panc serrî yo ke keyeyê xo ra qet qisey nêkerdo, ci ra xebere nêgureta. Çekdarî ge-ge ewna defterê xo ra, ge-ge engişt na qomça telefonî ser. Wexto ke humara temam kerd, Çekdar bi kelecan bî. Merex kerd ka kam telefonî akero; gelo destpêkê kam do ci rê vajo “alo”.

Maya Çekdarî keye de giran-giran ameye telefonî het, ahîze pêgirewte nêzdîyê goşê xo kerde û vat:

-Alo.

Çekdarî vengê maya xo ca de nas kerd. Vengê aye qet nevuryabî. Bawer nêkerd ke ya ke hetê bînî yê telefonî de maya xo ya. Heyecanêde weş va:

-Ez o dayê, şanê to weş bo, ti senîn a rind a?

Maya Semîha:

-Weş û war be lajê mi, ti senîn î, rind î?

Çekdar zaf kêfweş bî. Ey bawer nêkerdêne ke maya xo hînî rew ey nas bikero. Xebera ey este bîye ke MÎT telefonê malbatanê hevalan keno xo sey laj ya zî kênayê înan dano şînasnayena bi na tore malbata dano xafike ra. Çekdarî bi a kêfweşiya xo va:

-Weşîya to wazena dayê, lew nana destanê to ra.

Maya Semîha:

-Ti kotî ra telefon kenî? Stenbol, Mersîn!

Maye winî zanaye ke yew merdimê înan o, ci rê telefon keno. Eke Çekdarî maya xo ra no cewab guret fam kerd ke maya ey o bi yew merdimê înan ra têmîyan kerdo. Çekdar tayê mat mende va:

-Ti çi vana dakila mi, ma to ez nêşinasna. Ez o ez lajê to.

Maya Semîha:

-Senî beno, ez bawer nêkena. Ti kam î, kotî ra telefon kenî?

Çekdar:

-Ez lajê to ya dayê, ez Dogan a, nika ameya dewê. Dewe ra to reyde qisey kena.

Maya Semîha:

-Ez bawer nêkena, MÎT’ê tirkan wina xeylê kes xapênayî, dima zî pêgenê, çekenê hepisxane.

Çekdar:

-Ez nêzana to senî qaneh bikerî maya mi, naye zî rastîyêde şorişa; êdî mayî gedeyanê xo zî nêşinasnenê. Çi heyf!

Maya Semîha tayê vinete peyê cû va:

-Huyayişê to senîn o, hela bihuye.

Çekdarî nêzana se bikero. Nika na vîste de çîyê mîyan de çîn o do senî bihuyo, eke tayê nîya fikirî huyayîşê xo halê xo rê ame û huya:

-Hî hî hî!

Huyayişê Çekdarî cîya yo. Wexto ke huyeno, vengêde zaf cîya vejeno, heme laşa xo pê ra lerzena. Fekê ci heta peynî abeno. Zereyê ci de çi coş û heskerdîş estbo, vejeno teber. Kes nêeşkeno sey Çekdarî bi huyayîşê xo dorûverê xo bandur  bikero. Coka Maya Semîha lajê xo nas kerd û vat:

-Wîîî lajê mi ez qidayê to bena. Qidayê huyayişê to! Seken î lajê mi, embazê to senîn î?

Vat û bê vindertiş qisey kerd. Wexto ke Çekdarî ahîzeya telefonî rona, xeylê areq dabî. Serdar zî tayê çî-mî yê werdiş û pêwerdişî ardî û verê Çekdarî de ronay. Çekdarî nê çî-mî yî kerdî di girwestê ardî. Her di girwestî girewtî destê çep û raştî, dima berz kerdî û sentî. Peyra zî vat:

-Dedo, nê qîm nêkenê. Hurdmîn vîst kîlo ya ênê ya nênê.

Serdarî bi vengêde lavakar:

-Na fin wa wina bo gîdî, fina bîne ma hîna vêşêr erzak danê şima.

Çekdarî dî ke sewbîna çare çîn o va:

-Wa bo Dedo. Weş û war be.

Verê ke keye ra vejîyê Çekdarî xo nêzdîyê Serdarî kerd. Destê ci tepişt û o ant quncikê odaye. Serdarî zî fam kerd ke Çekdar do qisayanê girîng ci ra vajo. Çekdarî quncik de xo tayê çewt kerd û fekê xo nêzdîyê goşê Serdarî kerd. Serdar zî a vîste de heme çî mezgê xo ra êşt teber. Goş na Çekdarî ser ke do ci ra çi çî vajo. Bi baldarbîyayîşê Serdarî bala Çekdar ant. Tam wexto ke ci ra vajo. Bi no tewir, seba waştenan dana qebûlkerdiş, rewşe zaf destdaye bî. Coka Çekdarî çekuyî têdima rêz kerdî û vat:

-Dedo, senî ke ti zî zanenî, dest û payê ma şima yê. Ma wazenî tena na fin ti ma rê bibê hetkar.

Serdar:

-Çi destê mi ra bêro ez do bikerî.

Çekdar:

-Ma dûrî ra newe amey. Tayê çiyê taybet ma rê ganî yê. Sey sewlîyê mekap û baterî. Eke ti ma rê biyarê, ma do zaf şa bibî.

Çekdarî hîna qiseyê xo temam nêkerdibî, Serdarî hîna fekê xo nêakerdibî, nêvatbî beno an nêbeno, tunika xo ra se dolar vet û da destê Serdarî. Serdarî dorûverê xo ra ewna, seke yew odayêda veng de nê, mîyanê bazarêde qalabalix de bo. Tersê dişmen û ajanan ver wina kerdenê. Dima se dolar girewt û vat:

-Ma beno embaz? Eke dişmen pê biheşo keyeyê mi veşneno.

Çekdar:

-E, beno Dedo, çiyo ke nêbo nîno. Meşte nê bîro vereşan de saete panc de bê peyê dewa Sipîye. Ma wija de yewbînî bivînî. Seba ke dewa Sipîye nêzdîyê ro ya ma eşkenê bi roje bêrê. Ti zî eşkenî roje de bêrê, dewe zî veng a û kes nêno uca. Binê mazêre de pawibê ma be, heta ma amey leyê to. Seke ke ti zî zanenî sewbîna mazêre uca de çin a. Temam Dedo, to fam kerd?

Serdar:

-Homa pîl o, ez cehd kena labelê eke rayîr de dişmen kontrol rona, ez nêeşkena nê çîyan bîyara.

Çekdar:

-Cehd bike Dedo. Qaytê xo be. Xo vîra meke ma do saete panc de bêrê leyê to.

Çekdarî xatir waşt, barê xo û yê Baranî guretî yew destê xo û vejîya teber. Barê Baranî da ci. Dima hurdmîn kewtî rayîr ser. Şiwanî rayîra dewe re vejîyena ser o, Îsmaîlî duştê banê Serdarî de peyê yew dêsê rijyaye ra muşahede kerdênê. Şiwanî cehd kerd ke şiro vernîya gerîlayan û xebere bido înan. Tam o wext de Îsmaîl peyê dêsî ra vejîya û kewt verê çimanê Şiwanî. Coka Şiwanî xo peyser ant û nêşî vernîya gerîlayan. Şiwanî zaf waştêne gerîlayan bivîno la nêbî. Na fin pîzeyê xo ra fikirîya û vat: “Fina bîne ez do înan bivînî. Xebere bidî înan”.

Îsmaîl şî keyeyê xo, ronişt, tayê fikirîya. Tebat nêkewt ci. Nêşiya cayê xo de vindero. Xo çep û rast de tada. Dîşlixê ci nêameyênê. Şî odeye telefon akerd, ameyîş û şîyayîşê gerîlayan Qereqolê Sîyayî ra yew bi yew vat. Cîhet zî tarîf kerd dima telefon pa da. Reyna zî zereyê ey rehet nêbî. Fikirîya ke se bikero. Da piro şî keyeyê Serdarî. Çend deqeyan de rêşt verê keyeberê Serdarî û keyeber cena. Serdarî keyeber akerd, îsmaîlî va:

-Şanê to weş bo bira.

Serdar:

-Şanê to zî weş bo. Na şewe de çi gêrenê bira. Kerem bike bê zere.

Îsmaîl kewt zere. Îsmaîl ver de Serdar pey ey de derbazê ode bîy. Serdarî hetê corî de ca mojna Îsamîlî ke ronîşo. Îsmaîl şî serê mînderî de ronîşt. Îsmaîl senî ke ronîşt qala ameyîşê embazan kerd û pers kerd va:

-Embazî amey, payiz ra na het veng înan ra nêvejîya bî.

Serdar:

-Ya, ê zimistanî de cayê xo vurnenê. Şinê cayanê bînan. Nika zî newe ra ameyê Koyê Mawa.

Serdar vindert, tayê fikirî. Çiyê ke gerîlayan waştbî, Îsmaîl ra vajo yan mevajo. Îsmaîl birayê ci yo, eke ci ra bawer mekero do kamî ra bawer bikero. Xo qaneh kerd û vat:

-Embazan tayê çî-mîyî waştî.

Îsmaîl beşirîya. Fikirîya ke senî zanayîşî fekê birayê xo ra bigîro. Hîna cehd nêkerdbî, birayê ci dest bi qiseyî kerd. Îsmaîlî pîzeyê xo de vat: “Ox çi weş”. Badê cû perskerd va:

– Gerîlayan çi çî waştî, qandê çend kesan hewcedarî wazenê?

– Wili tayê baterî û sewlanê mekab wazenê.

– Ti do key şirî biyarî?

– Ez do meşte şirî bîyarî. Bîro zî ma do yewbînî bivînî.

– Ê reyna bêrê dewa ma?

– Ney, ez do înan rê biba.

Vat û qiseyî domnayî. Heme çî ci ra aşkere kerd. Xora komelê Kurdan, yewbînî bawer kerdişî ser o ameyo ronayene. Coka çîyan yewbînî ra nênimnenê. Bi zerepakîye nêzdîyê yewbînî benê. Na taybetmendîya şarê kurdî, taybetmendîya merdimîye ya. Zûr û bextreşîye nêzanenê. Eke zûrî zî bikerê, kes nê zûran ra aciz nêbeno yan zî zirar nêvîneno. Labelê dewletan na taybetmendiya şarê kurdî, vera ci de xebitnenê.

Îsmaîlî xeberê ke waşt bigîro, girewt. Coka leze kerd, çaye zî nêşimite. Werişt xatir waşt û şî keyeyê xo. Keye de pawa heta aîleya ci hewn ra şiro. Aîle hewn ra şîye peye cû telefon akerd û heme çî yew bi yew qereqolî ra vat.

Serdar şewdirî ra werişt, ardîşa xo terde. Çinayê (cile) pakî xo ra dayî. Mînîbûse ameye dewe de vinderte. Ê yê ke şirê bajarê Sêrtî weniştî komresî (mînîbûs). Dima komres kewt rayîr û şî. Şîyayîşî de rayîr ser o qet kontrol çin bî. Serdar Sêrtî miyan ra geyra. Tayê dost û embazê xo zîyaret kerdî. Dima şî hetê dûkandarê ke verê ra şinasneno.

– Demê to weş bo Zero.

– Demê to zî weş bo, bira Serdar.

– Senîn î rind î?

– Weş û war be birak, ti senîn î?

– Weşîya to wazena. Çi veng û vaj esto. Ma dewe der ê dinyaya ma teng a. Şima şaristan der ê dinyaya şima hîra ya.

A vîste de yew kênayêka gence ameye zere. Çimê xo dorûverî ser o çarnayî. Yew, di, hîrê, çar, panc, şeş sewlîyanê siporan ra ewna. Serdar û Zero zî fek qiseykerdişî ra verda. Peyê peyêne kêneke yew sewlî weçîna. Wexto ke vayaya sewlî pers kerd; bi ziwanê tirkî qisey kerd. Zero tayê hêrs bî û vat:

– Ti sey kênaya kurdan asena, çira ti bi ziwanê tirkî qisey kena?

Kêneke qet zereyê xo nêguret bi peşmirîyayîş cewabê Zeroyî da:

– Raşt a ez kurd a la ez lehçeya dimilkî qisey kena, kurmanckî nêzana qisey bikera.

– Ti kotî ra ya?

– Ez Şangûş ra ya, tîya de mamosta ya.

Zeroyî:

– Çiman ser o. Çend meng o, çend serre yo ke ti amaya tîya?

– No di serrî yo ke ez amaya na Bajar.

– Çi heyf!

– Çira Dedo?

– Ma hîna çi bibo. Di serrî yo ke to xo nêmusnayo ziwanê nê bajarî. Çi heyf! Çira ma ziwanê tirkî musenî. Ma tiya tirkya ya? Kurdistanî de ganî ziwano yewin kurdî bo.

– Ti raşt vanî, ez bi rêzdarî nêzdî vatişanê to bena la no fikrê wina yo hol ti kotîra musayê.

– Ez hepisxane de leyê embazan de menda.

– Hiiim temam, mi fam kerd.

Kêneke fam kerd ke dûkandar welatperwer o. Hetgirê partî yo. Kêneke pîzeyê xo de vat: “Ez do dima bêra nê dûkandarî ra qisey bikera ke ma yewbînî bişinasnê”. Kêneke pereyî tunika xo ra vetî û dayî dûkandarî. Sewlî kerdî çenteyî, xatir waşt û şîye.

Badê cû Serdarî veng fîşt xo ra:

– Mi rê zî hîrê mekabî ganî yê.

Zeroyî seke fam nêkerdo bi merex pers kerd:

– Xeyr o, ti hîrê mekaban se kenî?

Serdarî verê de cewabê xo hazir kerdbî dest bi mornayîşî kerd:

– Yew şiwaneyî rê, yew lajê mi rê, yew zî mi rê.

Zero bi nê halê Serdarî keyfweş bî. Waşt tayê yarenîya xo pê bikero. Bi huyayîşî va:

– Tew! To vat û mi zî bawer kerd. Hela vaje vaje.

Serdar:

– Ez do çi vaja, hema senî ke to pê vet.

Zeroyî zî zîyaderî derg nêkerd. Hîrê citî sewlîyî guretî û va:

– Temam, sewlîyan bigê, wa kes mevîno.

Serdarî sewlîyî guretî û seba ke heqê sewliyan bidêro pers kerd:

– Heqê nînan çiqas o?

Zero bi vengêde hersin:

– De hiş be hiş. O çiko ba-bawo. Qala pereyan meke, eyb o.

Serdar zêde dûkanî de nêmend. Xatir waşt û şî. Şî ke baterîyan biherîno. Dûkandar ereb o. Hema lezkanî yew kolî baterî waştî.

– Çi eceleyê to esto birak. Hela ronişe, ez to rê çaye biwaza, çayêda mi bişime.

– Weş û war be birak. Maşîne (araba) mi pawena coka ez ecele kena.

– Ti kotî ra yê birak?

– Ez Baykan ra ya.

– Çiman ser o birak.

Dûkandar beşirîya. O rind zaneno ke dewij Baykan ra nîyo. Baterî zî gerîla rê şinê. Coka vat:

-Hetê mi ra problem nêvejîno, ti rehet be birak.

Wexto Serdarî xatir waşt, dikandarî zi vat:

Ez zî înan ra zaf hes kena. Oxir bo birak, oxir bo.

Eke dûkandar wina bi zereweşîye nêzdî bî Serdar zî zereweş bî. Bîhna ci zafêr abîye.

Vereşanî de Serdar şî xo resna komrese û nîşt ci. Rayîr de qontrol, perskerdîşê nasnameye, ewnayîşê kel û melî çin bî. Dîrek ame dewe de komresî ra paya bî.

Kome ya gerîlayan duştê dewa Sipîye de vindertibî. Înan ra deşte weş asayênê. Durî ra bo zî bi dûrbîn şîyayênê deşte kontrol bikerê. Merdimî mebo zî şîyayêne maşîneyan cêmîyan bikerê ke kamcîn maşîne yê leşkerî kamcîn maşîne yê medenî ya. Noqte da-hîris deqa ser Dîcle ra bî. No noqteyî de peyê  perojîye ra Çekdar û Baran, sersîya dare de hewn ra şî. Dema saete bîye çar, Kendal şî venga Çekdarî da. Çekdar aya (heşar) bî, dima şî Baran aya kerd. Badê cû her hîrê şî verê kemerêde gird de roniştî. Kendalî, awa çaydanî girênaye û dem vera çaydanî mîyan da, eke çaye dem guret, şuşeyê çaye yê ke şerbikan ra amenê pê pir kerdî û dayî destê înan û ver a zî pers kerd:

-Şima arasiyayî?

Baran:

-Ya, ez weş arasîya. Xora ewro hewa zaf weş o.

Kendal:

-Hol o, o taw çaya xo bişimê raye kewê. Êdî wext o.

Çekdarî lez da şimitîşê çaye û va:

-Temam, embaz.

Çekdar û Baranî bi lezkanî çaye şimete û weriştî. Tedarîkê xo yê peyênî dî. Verê ke bikuyê raye Kendalî înan ra pers kerd:

-Şima dûrbîn û bêtêl girewtê?

Baran:

-E, mi her di zî girewtî.

Kendalî verê ke înan raye kero tayê bi hîsanê têmîyanek nê hîşyarî kerdî:

-Eke şima şî ro vîyarna, hîna vêşêr aya bê. Çi beno, çi nêbeno, merdim nêzaneno. Leyê dewijî de tayê vinderê û fam bikerê bawerîye pê bena ya nêbena. Welatroş o yan welatperwer o rind fam bikerê. Eke camêrdî bawerîye daye, badê ma do kel û melê ciyayan ci ra biwazî.

Kendalî nefes girewt û şenik vera da, serê xo berz derd û Koyê Bêkendî ra ewna. Her di embazan fam kerd ke do çîyên girîng vajo. Kendalî zî veng fîşt xo ra û va:

-Cuya gerîla de şîyayîş bîyayîş o. Şîyayîş bêbîyayîşî bi peynîye nêbeno. Hetê holîye de bo yan xirabîye de, tim û tim bîyayîş esto. Serebûtê rind zî benê, xirab zî. Çiyo ke gerîla komelî ra ciya keno o yo ke gerîla şena xirabîye bikera weşîye, biçarna rindîye. Gerîla cuya komelî bindestîye ra çarnena azadîye. Qandê ke xo viraşt, aver vist, bena rayber, rayîr roşn kena. Şîyayîşî de bîyayîş, bîyayîşî de şîyayîş taymentmendîye tewr xurt a gerîla ya. Fîzîka kuantumî de tevger û bîyayîş çik o, gerîlatîye de şîyayîş û bîyayîş o yo. Kurdîstanî de da-vîst serrî yo bîyayîşê ke benê, newe ra gandar bîyayîş, şorişê demokrasî, şorişê azadbîyena cenîyan, şorişê kulturî, şorişê cuyayîşa newe, saya şîyayîşa gerîla bîye.

Badê nê qisayan di embazan doş da yewbînî kewtî rayîr û şî. Şî resay gilê ser Dicleye. Çekdarî bi bêtêlî, dişmen goşdar kerd. Baranî zî bi dûrbîne, dorûver ra ewna. Tayê wext şî nêşî, dewij ser rayîra ke çend serrî yo maşîne nêameyênê û nêşîyênê ra asa. Dewij ame mazêre bin de ronişt. Baranî venga Çekdarî da û vat:

-O yo ma pawenê ame. Ganî ma rew şîrê, wa camêrd zêde mepawo.

Çekdar:

-Temam embaz, ti dûrbîne bide mi, ez zî dorûver ra biewnî, dima ma şîrê.

Çekdar dûrbîn eşt ro ser o, giran-giran berz kerd. Kişta royî de tayê cayan de qamîşî estê. Qamîşan miyan ra rind ewna ke çîyêk esto yan çin o. Qamîşan ra dot baxçeyî dest pêkenê labelê no çend serrî yo na dewa venge de kes citkarîye nêkeno. Coka vaş zaf berz bîyo. Çekdar vaşî miyan de çik nêvînî. Dûrbîn ramit dewe ser o. Banî nîme ra vêşî xeripyayê. Tena dêsê banan ser xo mendê. Di banê nêzdîyê yewbînî saxlemê. Dês û sîban nêxeripyayo. Dewa Sipîye de ne baxçeyî mendê, ne zî banî. Çekdar dûrbîne êşte peyê dewe ser o. Wija de kaşêk esto. Orteyê kaşî de zî yew mazêre. Serdar ronişto û dorûver ra ewneno. Dîşlixê ci nêyeno. Dolimna werzeno ser pa û derûdor ra ewneno. Çekdar qaneh bî ke her çî asayî yo ra pey, dûrbîne daye destê Baranî û vat:

-Êdî ma şirê. Hîna ma do bot zî bimosnî.

Baran û Çekdarî bot mosna pey ra botî ser o roniştî. Huye sey her car na car zî destê Çekdar de yo. Ê şî resayî bover. Bot qeraxê awe de qamîşan miyan de nimitnayî. Baran kewt vernî û  Çekdarî zî da pey ey. Vaşî mîyan de, vaş zî erzeno qama înan ser o, Baran ageyra û Çekdarî ra vat:

-Wa mesafe panc metro bo, çi beno çi nêbeno.

Çekdarî bi vengêde nizm va:

-Heta nika mi nêheşnayo ke dişmen ameyo tîya û dame rona yo.

Baran:

-Mi vat “Çi beno, çi nêbeno.” qet merdim nêzaneno. Ma çiqas heşar bê hende rind beno.

Beyntarê Baran û Çekdarî de panc-şeş metre mesafe estbîye, giran-giran nêzdîyê bananê dewa Sipîye bî. Yewin bano ke sîwana xo saxleme ra des metro mend ke nişka keyeber û çarçîba ra fîşekî teqyay. Baran ca de gina war o. Ne şayê bikero ax ne zî şayê bikero wax. Bê veng û vaj a qama bi semt erdî ra derg bîye. Çekdar ke no rewşe dî nêşa teba bikero. Naçar mend heval û hogirê xo ca de verdo. Xora qîr dayîş û qisa kerdişî ra qet wext çin bî. Coka Çekdarî xaftila xo eşt erd ro. Mesafe zaf nêzdî ya. Mesafeya des metroyî dame ra reyayîş (raxelisyayîş) xeylê zehmet o. Labelê, her çiqas dinya roje bo, vaş zî xeylê berzo; dişmen zî zereyê ban der o, Çekdarî hêvîya reyayîşî qet vîndî nêkerd. Baran uca mend, Çekdarî sey virsikî xo peyser eşt. Qama xo kerd çewt, qet nêvindert, tay xo dûr fîşt û adirge tunika xo ra vet. Adirge tafîşt bine ra na vaşî ra. Vaşî ca de pêgûret û veşa. Bi na tore kerd ke dişmen peyê ci de nêro. Eke hewa ra dû zî vila bibo rindêr beno. O taw dişmen nêşeno ey bivîno. Bi no tewir Çekdar xo cayê pêrodayîşî ra dur vist. Çekdar hîna nêresabi qeraxê royî, dişmen ame ser meyîtê Baranî.

Wexto ke Kendalî noqta de bêtêl goşdarî kerdênê. Xaftila vengê dişmenî bêtêlî ra ame. Gulbanga nale nala Baranî, peraye zereyê Kendalî. Kendal cayê xo de lerza, fam kerd ke dişmenî leteyêk canê ci cira kerd. Bêtêlî ra, verê qiseykerdîşî ra, vengê qerşûnan zî yeno. Rind fam beno ke pêrodayiş esto. A vîste de vengê fîşengan hetê royî ra zî ame, hetê dewa Sipîya ra. Dişmenî bêtêlî de va:

-Qomutanê mi ma yew dirbetin pêgirewt.

Qomutanê qereqolê Sîyayî zî vat:

– Winî bikerê ke wa qisey bikero û ci ra zanayîşî bigirê.

– Qomutanê mi terorîst giran dirbetin bîyo, nêşeno qisey bikero.

– Wa bo, wa bo, reyna zî cehd bikîn, ey bidîn qisey kerdene. Ez kewta rayîr yena şima het.

Çekdarî xo resna qeraxê Dîcleye. Qet nêşî botî ser. Yeleg û rextê xo xo ra kerd, eşt miyanê awe ke dişmen mevîno. Bi no tewir Çekdar şenik bî, êdî şeno asnawî bikero.  Çekdarî çekê xo eşt paştîya xo û da awe mîyan ro. Lezkanî awe ra vîyart şî bover ke o bi xo zî nêzano senî resa uca.

Wexto Çekdar û Baran kewtêne dame. Bi teqnayîşê qerşuna yewine ra, Serdar werişt ke xo ê cayî ra dûr fîno. Koma çeteyan ke banî miyan de dame ronabî, sekvanê înan ra yew, lûleyê qarnasî berd na ser Serdarî. Serdar hîna çend gam nêşîbî, sekvanê koma çeteyan dûrbîna qarnasî naye ser hetê Serdarî yê çep ke qerşune paştîya ci ra şiro, şiro zerre, zerreyî qul bikero ke Serdar ca de bimiro.

Serdar bi teqyayîşê fîşenge ra lerza. Senî ke yew kesî paşkul eştibi ci, ververkî gina war o.

Heşnayîşê vengê pêrodayîşî ra pey Kendalî noqta de qîr da û vat:

-Embazê ma kewtî dama dişmenî. Lez BKC bigîrê û ma şirê hetkarîya embazan bikerê.

Embazê Kendalî weriştî ser pay û kewtî pîyarê ser.

Kendal û koma ke pêra ya amey resay serê gilê corê royî. Kom hîna xo ca nêkerdo, Kendal dî ke Çekdar veracor yeno. Venga ci da, Çekdar vengê Kendalî heşna. Dema reşt ci, bê mabên qala na serebûte kerd.

Dişmenî, dîmen û wêneyê Baranî antî, çek û yelega Baranî girewtî û berdî nayî Serdarî ser o. Dîmen û wêneyê Serdarî zî antî. Badê cû peyser şî qereqolê Sîyayî.

Koma ke verê Çekdar û Baranî de dame ronabî, hîna şewe ra amaybî cayê xo dewa Sipîye mîyan de girewtbî. Kewtîbî zereyê banî û pawayê gerîlayan bîy. Na kome komêda taybet a. Şinê xeylê cayan û çi karê leymin estbo, na kome kena. Sey; fuhuş, tiryakroşî ûsn. Karê ke dewlete aşkere nêşena bikero, bi nînan dana kerdene. Bi pere, şantaj, tehdît, kesan kenê sîxur. Pêro kesê ke ênê kîştene û vanê kiştoxê xo nêdîyar ê, înan, nê kîşenê. Xora nê, bêbav û remox ê. Ê yê ke gerîlayan miyan ra remenê, tayanê înan zî nê komanê winasî de bi ca kenê. Reyna çawişên pisporî, astsubayê ke perwerdeyê taybet vînenê û benê kiştox, kîştîş beno amaca înan, komikên winasî de ca genî.

Îsmaîlî wexto ke dî esker peyser şino, vazda telefonî ser û qereqolê sîyayî rê telefon kerd. O yo ke telefon akerd, qomutanê qereqolê sîyayî nêbî.

Îsmaîl:

– Qomutan kotî yo? Ez wazena ey a qisey bikerî.

Vengê hetê bînî:

– Qomutan hîna nêameyo.

– Birayê mi Serdar senî bî, çiyode xirab ameyo ser?

Vengê hetê bînî zaf rehet va:

– O birayê to nîyo, terorîst o, ameyo kiştene!

Ahîzeya telefonî destê Îsmaîlî ra ginaye war o. Îsmaîl qet nelewiya, seke robot bo, çend deqayan winî cayê xo de mend.

Şan demo xeberan de televîzyonan Serdar sey terorîst mojnayêne. Gerîlayên ke Koyê Mawa der ê, dema neweyan de goşdarîya radyo kerdêne. Xora înan rind zanayênê ke dişmen do na serebûte senî bido, senî bimojno heme dinyayê. O do wina vajo; filan ca de seweta seveknayîşî operasyon ameyo kerdene. Di terorîstî amayê kiştene. Heta ke ma koka terorê perçeker biqilaynî ma do têkoşîn bikerê.

Cuye mîyan de gerîlayan serebûte ser o qisey kerdêne. Na fin zî rêze ameyo ke kombîyayîşê fermî de bêro nîqaşkerdene. Fermandarê herême pey seba şehîdanê şoreşe rêz girewtîşî ra dest bi kombîyayîşî kerd. Amaca ameyîşê pêserî va. Qala serebûta ke Baran tede şehîd bîyo kerd. Dima heqê qiseykerdîşî da embazê ke kombîyîşî de amadeyê. Destpêkê, Çekdarî qisey kerd û zanayîş da embazanê xo ke senî şîyê dewe û dewe de çi bîyo. Çekdarî ra dima Kendalî dest bi qiseyî kerd. Bi ziwanê tunî (tuj) vat:

-Seke yeno zanayene, wexto ke ma zimistanî de herêma xo ra şinê; dişmen rehet geyreno û gureyê xo keno. Xo rê sîxuran virazeno. Nê sîxuran anceno merkezê xo uca perwerde keno. Ma newe ameyî herêma xo labelê ma baldar nebîme, coka embazêk û dewijêk şehîd kewtî. Yo bîn zî roje, saete û cayê pêdîyine ma kesî ra nêvanê. Çira na fin ma vat û aşkere embazê ma şîyî cayê pêdîyine. Çiyo ke ez peynîye de vajî no yo, bi roje şîyayîşê pêdîyine şaş o. Taybet zî deşte de. Coka ez peşnîyaz kena ke komîsyonêk vejîyo na meseleyê ser o cigêrayîşan bikero, tede îhmal esto çîn o wa tespît bikero.

Peynîya kombîyayîşî de Şiwanî pêşniyaz kerd ke Kendal, Çekdar û Şevger bibê komîsyon û cigêrayîş bikerê. No pêşnîyaz ame pesend (qebûl) kerdene. Hozanî, heme qiseyî û pêşniyazî ardî pêser. Peynî de bal ant ser zeîfîya gerîla ke dişmen ci ra sûd (fayda) geno. Gerîla bîyayîş serkewtiş o, zeîfîye zî yena manaya bin kewtene. Vat û kombîyayîş qedêna.

Roja serebûte qewîmîya ra heta nika hîrê şewe yo, şiwaneyê dewa Sûre, dema dinya bena tarî, şino peyê dara tûyêre ya ke teberê dewe der a vindeno. Pawibê gerîlayan beno. Şiwaneyî nê pawitişî ver bêzar bîbî. Coka xobixo va:

-Ez teqez gereke embazan bivînî û zanayîş bidî înan.

Şiwanî ewna saeta xo ra saet bîya 21: 00. Şiwaneyê welatperwerî mûsayê ke saete bikerê xapa xo ra.  Xora bê radyo zî nêbeno. Her şiwaneyo welatperwer Radyoya Vengê Mezopotamyayê goşdarî keno.

Şiwaneyî sereyê xo berz kerd dot ra ewna, tayê qilawet dî. Werişt, waşt vaz bido la vaz nêda, fikirîya, beno ke nê gerîla nêbê. Qilawetî nêzdî bî êdî rind yenê şinasnayene. Şiwaneyî sebir nêkerd vaz da. Vernî de Çekdarî xo eşt erd, lûleya çeka xo berde şiwanî ser o. Peynî de Kendalî saqe (zanî) na erd û dest eşt linga çeka (sîlah) xo. Tewr peynî de Şevgerî, binê baskê xo ra kalaşnîkof raşt kerd û engişt na ser linga çeka ke verê ra fîşenge ramita lûleye û mandalê emnîyetî zî akerdo. Tenê bes ke dişmen fîşengêk biteqno o do bikuyo mîyan hende pêrodero ke heyfa Baranî rakero.

Şiwaneyî fam kerd ke şaşîye kerda.

Bi telaş erziya ci û vat:

-Vinderê, vinderê, vinderê embaz. Ez o ez ez.

Her hîrê gerîlayan xorîn cîf girewt, winî zî verda. Çekdar bi hêrs erziya ci û va:

-Ti kamî hero her. Tayê mendîbî ke ma to bikişî.

Şiwaneyî xo eşt vileyê Çekdarî, nêzana çi bikero. Şî lewê Kendalî, ey ser o verara xo arde pêser. Vîstên hîsdarî vejîyay orte. Şiwaneyî lew na gepa Şevgerî ra zî. Zerreyê heminan zîz bî. Kendalî vat:

-Bêrê ma xo bidê na kişte, orte de mevinderê.

Şiwaneyî ca musna û vat:

-Bêrê na kişte ganî ma tayê qisey bikerê.

Şiwaneyî heme çiyê ke bi çimanê xo dî bî, koma gerîla ra vat. Ne Kendalî ne zî ê bînan çi çî nêvat. Wexto ke qiseyê şiwanî qedîyay, Kendalî ci ra pers kerd:

-Sewbîna çî esto ti ma ra vajê?

Şiwane:

-Nê embaz, qaytê xo bikerê, ez qedayê şima, rind xo ra nîyadêrê.

Verê ke şiwaneyî ra cîya bê Kendalî seba sevekîyîya vate guret û va:

-Weş û war be embaz, ti tiya de şiwaneyî kenî, ti tena xo yê çi dost û merdimê to çin ê. Eke dişmen pê biheso ke ma yewbînî vînenê, dişmen to rehet nêverdano. To rê rind nêbeno. Qaytê xo bike, xatirê to.

Şiwane:

– Oxirê şima xêr bo.

A vîste de maya xo ameye vîrî, pîzeyê xo ra qisey kerd, vat: “Çira maya mi nika tiya nîya”?

Koma gerîla orte xo de qet qisey nêkerd. Çiyo ke ganî bêro famkerdîş, ameybî famkerdene.  Înan rast têvet bî. Eke na meseleye de îxbar mebîyênê dişmen bi înan nêhesîyênê û Baran şehîd nêkewtênê. Sîlûetê Baranî verê çimanê Kendalî de bî gandar. Bê hemdê Kendalî didanê Kendalî şidîyayî. Çekdarî ra pers kerd:

-Embaz Çekdar, keyeyê Îsmaîlî kamcîn o?

Çekdarî keye musna Kendalî. Wexto ke amayî verê keyeberî, Kendalî keyeber nêcena. Dîrekt kewt zere. Çekdar û Şevger tever de mendî. Senî ke Îsmayîlî Kendal zere de dî visiya pêro. Wexto ke Îsmaîl û Kendal amay têçim, her cayê Îsmaîlî lerza. Yew mêrdimeko qamberz, zimêlviraşte û bi dest û pa duştê Îsmaîlî de vinderto. Hîna Kendalî fekê xo nêakerd, çik nêvat, Îsmaîlî dest bi qiseykerdîşî kerd:

-Aîleya mi esta, qeçekê min ê qijî estê. Wele bîle mi çik nêkerdo. Gunehê mi çin o. Ma çi mi dest ra yeno?

Îsmaîlî wina rew xo da dest. Kendal zî xaftila mezgê xo de yew plan viraşt. Ci ra vat:

-Xalo ma kesî sucdar nêkenê. Yew hetê ma ra yew zî hetê şima ra şehîd kewt. Na dewe ra ma nameyê to eşnawito. Semedo ke ti birayê Şêhîdî ya Fermandarê herêma ma zî venga to dano ke şima pîya nîqaş bikerê.

Îsmaîlî rew nê çî ra bawer kerd. Dema ke nameyê fermandarî eşnawit, sîneyê xo masna. Vera fermandar û verpers yan zî sermîyanan zaf zeîf o. Ey vat:

-Wa bo, ma yewbînî bivînê. Labelê, kotî senî ma do yewbînî bivînî?

Kendal:

-Eke ti bêrê boverê Dîcleye, pêdîyayîş asanî beno. Semedê seveknayîşa fermandarê herêma ma ma nêşenê biyarê nover.

Îsmaîl:

-Temam ez qida, beno-beno ez yena bover.

Kendal:

-Meşte saete des de bê dewa Keskûsûre. Ma serê hînî de to pawenî.

Îsmaîl:

-Çiman ser o, derd meke ez do bêrî.

Kendal:

– Xalo, ma nêwazenê dewe de zaf bimanê xatirê to, bimanê weşîye de.

Îsmaîl:

Oxirê şima xeyrên bo embaz, fermandarê xo silam bike.

Her hîrê gerîlayî kewtî rayîr ser û şî. Wexto ke tayê dewe ra vejîyay, Şiwaneyê dewe reyna xaftila xo eşt verê Çekdarî. Çekdar a vîste vat:

-Seke aseno ti tam koçerî. Çi bîyo çi wazenê?

Seke hêrsin bîyo qisey kerd la semedê gonîşîrînîya Şiwaneyî şa bî. Şiwaneyî tewreyê destê xo yo qickek dergê Çekdarî kerd û va:

-Tiya di tayê gewreyê (puçî) rêsênî estê, maya mi bi destê xo rêsayê, wexto ke ez ameya tiya, mi ra vat: ´Nînan zî bibe, beno ke ti embazan bivînê. Eke to embazî dî nînan bide ci´.

Çekdarî nêzana ke çi vajo. No welat nîya bî, tayêna gerilayî îxbar kerdênê tayêna zî sey maya şiwaneyî seba gerilayan dest ra çi ameyêne texsîr nêkerdêne. Çekdarî bi vengêde hîsdar va:

-Wa weş û war ba a dayika delale. Maya xo ra vaje; embazan vato ma lew nanê destanê aye ra. Zaf selamê ma ci rê vaje. Nika hamnan o la peynî de zî zimistan o. Ma do nê goreyan o wext linganê xo kerî.

Xatir waştîşî ra pey hîrê gerîlayî kewtî rayîr û heta Royê Dîcleye nêvîyart, nêvindertî. Gerîlayî nîmeyê şewe de restî embazanê xo û her hîrêyan, paştpaştkî xo vera erd da. Asmen heta biwazê berz û dûrî yo. A şewe astereyî xeylê bî. Çekdar sey her carî huya, no car yo ke pers kerd Şevger bî:

-Çiçyo la ma hewnê to nêno.

Çekdarî halê xo yo mucîp domna û va:

-Ti vanî asmên de çiqas astareyî estê?

Şevger zî kewt hewayê Çekdarî. Ne hewn mend ne kî qefelîyene:

-Bê hesab, ma heta nika kamî astareyî humaritê!

Çekdar:

-Pîyê mi humaritê.

Kendalî bi vengêde nerm va:

-Bes o bes, şima reyna şî qeçekîya xo, de hewn kerê, heta şewdir çi beno çi nêbeno. Vat û kefîye ante xo ser.

Senî ke têkerdbî, Îsmaîl bi linganê xo, bê zahmetî ame ver linganê gerîlayan. Gerîlayan hîrê hetî ra seba pawitişî, komî vetîbî serê tap û tuman. Xora heta ke operasyonêk seba pêro qade nêvejîyo dişmen nêşeno şiro Koyê Mawaye. Reyna zî gerilayan pêro tedarîkê xo dî. Çunke na serebûte muhîm bîye. Şaştiya ke verê nikay kerdbî canêk înan ra guretbî.

Destpêkê Kendal şî cêrê dewa Keskûsûre. Kişta pîyarê de, binê qizbanêre de vindert. Peyra Îsmaîl ame resa Kendalî. Kendal bi beşeriyayîşî xêr ameyişê Îsmaîlî kerd, labelê zerre ci ra gonî şina. Şehîd bîyayîşê Baranî reyna mezgê ci de gandar bî. Ê yê ke hêz danê dişmenî, nê sîxur û cerdewan ê. Nê nêverdanê ke Kurdistan azad bibo. Enkîdo û  Harpagosî ra heta nika kermî kewtê zereyê Kurdan ke kenê nêkenê nêşenê destê bêbextî ra bireyê.

Kendalî Îsmaîl berd qamp de ca kerd. Ca zî verê kemerêde gird o, sîya mazêre zî esta. Destpêkê awe dima zî çaye daye Îsmaîlî. Îsmaîlî bîhna xo daye, rind arasîya. Dima alîkarê (hetkar) fermandarê herême Şiwan, Kendal û Şevger şî kişta Îsmaîlî de roniştî. Şiwanî vate guret û va:

-Xalo, hîna ti nêzanenî semedê çi ma ti ardî tiya.

Îsmaîl bi xo bawer va:

-Ya, ez zanena. Embazan vat; “fermandarê herême wazeno to bivîno.” Seba ke birayê mi zî şehîd kewt.

Şiwan:

-Ti rind zanenî birayê to û embazê ma senî şehîd kewtî. Ma zî rind zanenê Xalo. Ti wazenî bi weşî qal bike, eke nêwazenî, ma do metodê ciya to bidê qisey kerdene. Êdî ti zanenî.

Îsmaîlî reng êşt. Bî sey zerdikê hakî la xo da nêzaneyene û va:

-Nê qiseyanê to ra mi çik fam nêkerd.

Şiwan:

-Ez vana ke, ya ti qala xo bike; to senî çinayê eskeran xo ra dayî, şîya qereqolî zanayîş da qereqolî. Pêdîyinê to bi qomutanê qereqolî ra senîn ê û ser çi yê? Ma rê vaje. Yan zî heta û heta ma to vera nêdanê.

Îsmaîlî dest bi bermayîşî kerd. Her di destê xo berz kerdî û her di zanîyê xo ra day. Îsmaîlî hem dayêne zanîyanê xo ra hem zî pê ra laşa xo hejnayêne. Qama xo çep û rast, vernî û peynî de ardêne û berdêne. Êdî nêşaye serê xo berz kero, çimanê xo akero, rî û çimanê Şiwan, Şevger û Kendalî ra biewno. Çend vîstî wina vîyartî, Îsmaîlî serê xo berz kerd ke biewno rîyê Kendalî ra labelê nêşa Kendal ra bêro têçim. Rew serê xo vera verê xo da û dest bi qiseyî kerd. Yew bi yew heme çî vat. Naye ra tepîya Kendalî pers kerd û vat:

-Çi feydeyê to na bêbextîya ke ti kena de esta?

Îsmaîlî ra veng nêvejîya. Îsmaîlî no kar seba pereyan nêkerdêne. Bêbextîye gonîya ci de estbîye.

Îsmaîlî ke sucê xo îtîraf kerd peyê cû fermandarî ameyî pêser, nîqaş kerd ke çi bikerê. Çunke ganî bire bêro girewtene. Kendalî vat:

-Hewce keno ma pere pirkerê fekê ci?

Hozan:

-Nê-nê qet hewce nêkeno. Çunke no kar seba pereyan nêkerdo. Dişmenî ra pere nêgiroto. Sîxuro ke semedê pereyan sîxurtî keno, pere kenê fekê ci. Îsmaîl her o her.

Bire ameye girewtene. Rêze ame pêardena na bire. Kendal, Şevger û Şiwan şî lewê Îsmaîlî de roniştî. Pê ra qisey kerd. Kendalî vat:

-Na fin ma ceza nêdanê to. Embazê ma do to berê heta nêzdîyê dewe. To uca de veradê, şo keyeyê xo û êdî serê şar û şorişgeran bêbextiye meke.

Îsmaîl nêzana çi vajo. Êdî nêşeno bifikiro. Mezgê ci cemedî.

Dema bî şan, Çekdar û Şevgerî; Îsmaîl girewt û şî. Dema nêzdîyê dewe bî verê dîrega elektrîkî de vindertî. Senî ke bire ameya guretîş, pere nêkerdî fekê Îsmaîlî.

Bî şewdir tayê kesî dewa Sûre ra vejîyay ke şirê hêgayan. Hîna dûrî ra dîy ke yew merdim dîrege ra ameyo aleqnayîş.

***

Koyê Mawa de cuya gerîlayan da-vîst rojan asayî vîyarte. Her kesî karê xo kerd. Ê yê ke deşte de karê rêxistinkerdişê şarî kenê, dewe bi dewe gêrayênê. Ê yê ke rayzanîye (öncü/kurye) kenê, komê ke Amed, Erzirom û Dêrsim ra yenê gênê û benê resnenê Koyê Gabarî. Tayê şinê hedefê dişmenî keşif kenê ke çalakîyan bivirazê. Tayê embaranê erzakî qontrol kenê ka erzak xira bîyo ya nê. Tayê stareye ra cephane vejenê, ci ra ewnenê, riwen (rûn) kenê ke jenge megîro. Xora şîyayîşê kîşta Dîcleye û xo şutiş sey roşanî yo labelê agerayîşî de seba ke merdim reyna ereq dano feydeyê xo şutîşî nêmaneno merdim reyna sey verê beno qilêrin.

Domdarîya cuya gerîla bê tinazî nêbena. Bi taybet zî tinazê Çekdarî. Yew kome Amed ra newe ameyayê resaye dewa Keskûsûre. Serê hînîyê dewe, bin încîrêre de vinderte. Wazenê fam bikerê ke Mawa ra heta Gabar kam do înan bibo. Kam do înan rê rayîrzanîye bikero. Kendalî, Çekdar mojna kome û vat:

-Hevalê Çekdar do şima bibo.

Fermandarê na kome verê xo da Çekdarî û pers kerd:

-Embaz, ti senîn î?

Çekdar:

-Weş û war be, ez rind a la hîna rayîrê şima zaf menda. Tiya ra heta Başûr, hîna xeylê rayîr esto.

Fermandar:

-Bi hetkarîya to ma do rayîr ra şirê.

Çekdar:

-Ez winî rew-rew kesî ra hetkarîye nêkena.

Fermandar:

-Çira embaz?

Çekdar:

-Nêzana senî vaja. Eke şima soz bidê mi ke dema şima şî Başûr, wexto ke Kongre virazîya, mi pêşniyaz bikerê û ez biba merkezî; ez do hetkarîya şima bikerî.

Fermandar nêzana bibermo yan bihuyo labelê peynîye de bi huyayîşî reyde vat:

-Soz bo embaz, soz bo.

Çekdarî reyna ya xo kerd. Heme gerîlayî dayî huyayene.

Kombîyayîşê menge de pratîka menga ravêrde ser o ame vindeyene. Semedê menga ke bêro  plansazîye ameye viraştene.

Goreyê nê plansazîye, Çekdar û Şevgerî xo vera qeraxê Dîcleye da. Dima Kendal, Mezlûm, Şêrnas şî ke bor (cayê ke merdim şeno bi pa Dîcle ra ravêro) ra ravêrê şirê hetê deşte ro.

Çekdar û Şevgerî binê kumî ra erzako ke verê amaybî wedardene vet. Bot bi fekê xo pif kerd. Dima kîsê ardan ûêb bot ser o ronay. Orteyê bot veng verda. Bi nê şêwazî bot mîyan de xo rê meterîs zî viraşt. Şenik mendo ke hewa tarî bibo. Çekdar huye girewt destê xo, Şevger zî dimê botî ra girewt û kaş kerd awe mîyan.

Çekdar:

-Heme çî temam o?

Şevger:

-E embaz, temam o.

Çekdar:

-Seba ke embazî Koyê Gabar de bi pîzeyê veyşan şer kenê ez na zehmetîye ancena.

Şevger:

-Raşt o, ê sey merdimanê 15 hezar serrî verê nikayî cuyayî, cuyenê. Xoza ra çi peyda beno arê danê û wenê.

Çekdar:

-Zimistanî de ma tay hewdele (ardî û awe kenê têmîyan girênenê û wenê, dolimna bê sol û riwen) nêwerda.

Şevger:

-Ya, qet vîra mi ra nêşino.

Raywanîya ser awa Dîcleye wina dest pêkerd. Xora nê erdî ser o kelekwanîye qasê tarîxê merdimîye kehan a.

Saet 21: 00 de Kendal bi koma xo resa cayê xo. Hetêde xo de çek rona, hetê bîn de zî huye û zengene rona û rakewt. Mezlûm nobedarê yewin o.

Çekdar û Şevger, bê veng û vaj, awe ser o şinê. Çim û goşê xo heta peynî akerdeyê. Labelê bi çiman çik nêno vînitene. Çekdar reyna bi huye bot raşt kerd, verê ci çarna cayê raşt ke megino kemeran ro. Tena vengê awe rind yeno goşanê hurdmîna.

Kişta royî ra nêzdîyê layê Botan, ke yena resena Royê Dîcle, da-pancas çekî pêr û pîya teqyay. Bi teqyayîşê çekan ra Şevgerî destê xo yo çep na serê sereyê Çekdarî û vat:

-Xo çewt bike.

Çekdar zî ageyra û dest eşt doşa Şevger û vera cêr ant.

-Nê bênamûsa ma rind tepiştî.

Hetêk ra teqyayişê seyan fîşengan, hetê bîn ra zî eştena işildakan ke şewe keno sey roje, dewam kerdenê. Fîşengê adirî zî kewenê awe mîyan û hewn ra şinê. Yo ke nêzano vano qey tayê fîrazîye kenê. Çekdar û Şevger beyntarê merdiş û mendişî de mendê. Teba destê înan ra nêyeno. Semedo ke bê feyda yo fişenge nêteqnenê.  Seba ke fişengî zaf ginenê bota înan ra nêşenê xo vera awe mîyan bidê.

– Şevger!

– Hêêê

– Ti dirbetin nêbîya?

– Nê law ez rind a. Ti senîn î?

– Heta nika ez zî rind a.

– Ti vanî ma bireyê.

– Homa zaneno, çend metreyê bîn zî ma şirê, ganî ma bireyê.

Fîşenge yê destpêkê ginay kîsê ardan ro. Coka bot saxlem mend. Çekdar û Şevger zî dimê kîsê ardan de saxlem mendî. Na fin zî heta na vîste teba bi înan nêbîyo. Dema bot cayê eştîşê fîşengan ra şenik dûrî kewt, tayê fîşengî awe mîyan de ginay bot ro. Bot qul bî û giran-giran şî awe mîyan ro. Çekdar û Şevger qet nelewiyay. Mîyanê meterîsî zî bi awe pir bî. Êdî fîşengî zî şenik yenê eştene. Her ke Bot awe ra şî her di gerîlayî awe ser o mendî. Înan giran-giran asnawî kerd. Resay kişta awe la nêvejîyay teber. Awe bi awe şî heta ke esker nêyaso. Dima vejîyay û heta cayêde saxlem şî.

Mezlûmî bi eştîşê işildakî ra verê xo tada hetê Çiyayêreşî. Yew, di, hîrê xeylî işildakî humartî. Bêtêl de zî qisey kerdişê dişmenî zêdîya. Kendal xobixo aya bî. Ca de fam kerd ke çiyêde xirab esto. Labelê destê înan ra teba nêyeno. Cuya gerîla de vîstên tewr kambax, vîstên winasî yê. Semedo ke merdim nêzaneno embazê ci merdê ya mende, şêhîdê ya dirbetinê. Qandê coy qet dîşlixê merdimî nîno. Vengê teqyayîşê fîşenganê dişmenî şî resa Koyê Mawa. Nobedar vazda şî lewê Hozanî de vindert. Venga ci da vat:

– Werz-werz.

– Se bîyo?

– Çekdar û Şevger kewtî dama (pusu) dişmenî.

Noqta de her kes aya bî. Şiwan, Bedran û Ramanî, çeka BKC zî girewte û bi vazdayîşî şî ke hetkarîya embazanê xo bikerê.

Çekdar û Şevgerî paşta xo şanaye kemere. Bêtêl zî hît bîyo, nêxebetîyeno. Çek û rextê înan înan ra yo. Halê asayî de kes nêşeno bi çek, rext û yelege awa sey Dîcle de asnawî bikero. Çekdar û Şevgerî, him asnawî kerd, him zî çek û rextê xo raxelasnayî. Çekdarî destê xo eşt tunika zereyî ya yelege û qutîya tutinî vete.

Şevger:

-Ma tutin hît nêbîyo?

Çekdar:

-Ma biewnê ka hît bîyo yan nêbîyo.

Çekdarî, naylono ke ser qutîye ra pîşta yo, akerd. Şevgerî dî ke bi di qat naylonî pîşta yo.

Çekdar:

Sey erzakî, ez qutîya xo zî bi naylon pîşena.

Çekdar raywanîya ke awe ser o ya rind zaneno. No het ra wayîrê tecrûbe yo. Di cixareyî pîştnayî yew da Şevgerî û qutî mîyan ra adirge vet. Dema her dîyan cixare fîşt ta, Çekdar dû ant û vera da dima bi vengêde berz huya. Çi serebûta ecêb a ke serê înan de raveraye. Coka huyayişê ci amebî. Şevger zî huyayîşê Çekdarî rê huya. Seba ke huyayîşê ci asayî nîyo. Ê verê nikayî zaf nêzdîyê merdîşî bî, o wext merdiş asan cuyayîş zehmet bî. Labelê eke merdim qandê azadiya şarî cuyeno, merdişê erzanî xo rê qebûl nêkeno. Coka înan xoverda û destê dişmenî ra reyay.

Na serebûta kambaxî ra tepîya çiyê nêbî. Çekdar û Şevger ageyray leyê embazanê xo. Her kes noqtaya pancês tebaxe de dorûverê adirê şewdirî de amey pêser. Hozan û Şiwanî hetêke ra moral dayênê kome û hetê bîn ra zî kemanîyan ardênê ziwan. Çekdarî çend rey wina rayîra awa Dîcle ser ra erzak resnabi Çiyayêreş, Gabar ra embazê ci ameybî û erzak berdî heta Koyê Gabar. Labelê na fin nêbî, xora bi kotekî canê xo raxelesna.

Bi serebûta Çekdar û Şevgerî ra pey, heme gerîlayên Mawa bêhemdî ameyî pêser. Tena Kendal û di embazê ci deşte de viraştîşê sitare ra mijûl bîyêne. Ê heta peroj xebetiyay. Peroj ra pey bêtêla dişmenî ra veng zêdîya. Wexto ke saet bî di, kome mabeyn da girweyê xo. Semedo ke rewş cidî bî Şêrnasî huye, zengene û naylon arê da. Darê ke kome qandê stare ardîbî, Mezlûmî day pêser. Her hîrê gerîlayan rextê xo mîyaneyê xo ra besta. Çekî girewtî destê xo. Încîrêrêya ke bin de stare viraştênê, nika bîye cayê xo nimitena înan. Kendalî, Şêrnas û Mezlûmî ra vat:

-Heta dişmen rind nêzdîyê ma nêbo, ma do fîşenge nêteqnê. Xora eke pêrodayîş dest pêkerd, ma nêşenê na deşte ra bireyê. Coka hedefê ma yo yewin zaf kiştîşê dişmenî yo. Gama diyîne de eke ma bieşkê ma do xo rabixelesnê.

Şêrnas û Mezlûmî maneya ma fam kerd de serê xo hejna. Çend vîstî wina ravêrdî/ravêrayî. Yew korucu, ke şênîyê dewa Arenzê yo, ke na dewe de qereqol zî esto, ame ser dole ra vindert.

Çeteyê na dewa Arenzê eşîreta koçeran a Aligî ra yê. Eşîreta Aligî ti cayan de nêbîya korucî. Tena ê yê ke na dewe de manenê bîyê cerdewan û vera doza şarê kurdî vindenê. Bê ke esker vejîyo operasyon, nê xobixo vejîyenê û operasyon kenê. Şewe zî dame ronanê ke gerîlayan bikişê. Nê korucuyî dewê dorûver ser o zî zordarîye kenê.

Çeteyo ke serê dole de vinderto û cixare anceno, verê xo çarna dole ser û heman vîste de koma Kendalî dîye. Vînayîş û vazdayîşê nê korucuyî pîya bî. Rew ver çiman ra vindî bî. Coka kome nêşaye nê korucuyê bêbavî bikîşo. Êdî çare nêmend, Kendal heme çî mezgê xo ra berd û ard. Miyanê çend sanîye de bire daye û vat:

-Embazênê, mi senî kerd, şima zî winî bikerê. Qet mevinderê, heta ke destê şima ra ame bikîşê.

Kome kaşê dole ra vaz da ke vazdayîşê înan sey virsik bî. Çeke destê rast der a, bi destê çepî Kendalî bêtêl tunika xo ra vet û venga Hozanî da. Semedo ke cayê hurdmîna duştê yewbîn de bî, Hozanî rew veng heşna û ca de cewab da û Kendalî reyde qiseyî kerd. Fam kerd ke rewşa Kendal û embazanê ey rind nîya. Hozanî, çend embazê xo girewtî û kewt rayîr ke bêro gilo ke Dîcle ser o yo bigiro. Eke Kendal û embazê ci rabixelesê bêrê heta qeraxê ro, o wext şenê înan bipawê.

Kaşo ke her hîrê gerîlayî tede remenê, virt û viran o. Qet darî çin ê. Naye seba girube hol nîya. Labelê tayê cayan de qamîşî estê, tayê cayan de vaş xeylî berz biyo. Erd zî sey pêlê derya yo. Merdim nêşeno dûrî ra yewbînî bivîno. Gemeyo newalin û vaşo berz beno pawitoxê girube. Xora çiyo tewr rind zî no yo. Wextê vazdayîşê kome de hîrê çeteyî dole ser o bî û verê ke kome înan bivîno, înan kome dîye. Yo ke sernî de kome dîye bi kirdaskî qisey kerd û vat:

-Hi hi hi wija der ê wija.

Nêame vîrî ke nîşan bigîro û fîşenge biteqno. Sernî de Şêrnas ci ra ewna dî ke zanîyê ci lerzenê, zaf zî tersa yo, qet nêvindert hetêk ra vazdayîşê xo domna hetêk ra zî çeka xo raşt kerd û azna mîyane ra û fîşenge teqnaye. Korucuyo ke sernî de kome dîye, lerzayîşî reyde gina war o, her di yê bînî ser pa bî. Sey robotî ser pay ra vindertîbî. Şêrnas ra pey, Kendal û Mezlûm zî fîşengî teqnay. Her di çete kiştî. Ê bîn reya la sey meyit bî nêşayî çik bikerê. Kome vazdayîşê xo domna ameye resaye pirdî. Kendalî vat:

-Ma pirdî bin ra şirê hîna rindêr beno.

Bi vazdayîş verê xo day pirdî. Demo nêzdîyê pirdî bî, pirdî bin ra fîşengêk teqyaye. Tinêvana hîrê koruciyan uca de xo wedayo. Nê wexto ke vengê pêrodayîşî heşnenê, tersî ver ra xo vera pirdî bin danê. Didêyê înan tersî ra nêşayî qerşun çekerê, tenê yewê înan fîşeng teqnayî. Kendal, bi nê fîşengan bî dirbetin la embazanê xo ra teba nêvat. Her hîrê gerîlayan, teqnayîşê fîşengan ra pey, verê lûleya çekan da pirdî bin ro. Uca de hîrê korucuyê bînî kiştî. Amey înan ser o, her hîrê çekên înan zî girewtî. Dima dole ra vazday şî.

Kome ame resaye cayo ke hênî esto. Kendal uca de vindert. Zaf teyşan bîbî. Xo awe ser o çewt kerd ke bişimo. A vîste de Mezlûm ame resa ci. Dî ke baskê raşt a Kendalî ra gonî şina, Vat:

-Vinde-vinde, ti se kenî? Ti bîya dirbetin, nêbeno ke ti awe bişimê.

Şêrnas bi lez şutika ke mîyanê xo ra besta bî, akerde. Qasî yew metre bi kardî birnaye û vat:

-Embaz, ma dirbeta to bipîşê.

Kendal dirbeta xo ver teyşan bîbî. Dejê dirbeta xo ser nêfikirîyaye. Ey waşt girube saxlem biresno Hozanî. Hesteyê qolê ci saxlem bî. Fîşenge tena di qul akerdbî o zî Kendal rê xem nêbî. Coka Kendal awirêk zerreyî ra eşt Şêrnas û Mezlûmî ser. Badê cu va:

-Nê-nê nika nê, ma royî ravêrnê dima bipîşe.

Bêtêl ser o vengê Hozanî zaf weş û nêzdî ra ame. Kendalî vat:

-Mezlûm bêtêl bigê û cewabê embazî bide.

Mezlûmî bilez bêtêl û baterî tunika Kendalî ra vetî. Hozan reyde qisey kerd. Hozanî vat:

-Cayo ke yeno zanayîş ma uca de yê.

Nêzdîyê royî gilî ser de Hozan û embazanê ci xo ca kerdbî. Hetê deşte ra zî kome ameye nêzdîyê Dîcleye.

Mezlûm:

-Bi dûrbîn rind nîyade, şima şenê ma bivînê.

Hozan:

-Temam ma şima dîyî, bilez bêrê, bêrê na het êdî ma şenê şima bipawê.

Kome resaye qeraxê awe. Nê cayî de bor çin o ke bi lingan pirodê şirê bover. Awe xorîn a labelê semedo ke hamnan o, awe nazenînî herekîyena şina. Dorme de dişmen zî nêaseno. Dûrî ra vengê helîkopteran yeno, naye ra ciya çiyêde xirab çin o. Her hîrê embazan çek eşt paşta xo, kewtî awe mîyan û asnawîye kerde. Asnawîya çi! Çinayê gerîla wexto ke awe ancenê zaf benê giran. Yelege zî nêverdana ke merdim asnawî bikero. Kendal, Şêrnas û Mezlûm cehd kerdêne ke ser awe ra bimanê. Înan giran-giran asnawî kerd, xo şîyayîşê awe ra verdayêne. Demo resay kişta awe, bîbika çimanê înan ziyadêrî bereqîya. Êdî bawer kerdêne ke na fin zî raxelesiyay, destê dişmenî ra remay. Badê hîrê sey metro Royê Dîcle ra dûrî kewtî, Şêrnasî vat:

-Bêrê ma na çale de vinderê. Tayê bîhna xo biderî. Cayê dirbeta to zî bipîşî, embaz Kendal.

Kome ronişte. Şêrnasî tunika yelega xo ya hetê çepî ya ke paçê Gabardînî ra êna pê, dirnaye. Dima kerde di lete. Semedo ke fîşenge ginaye piro û vejîyaye, qolê Kendalî de di qul akerdê. Şêrnasî paç tada, kerd qule mîyan. Hetê bîn ra zî paç kerd qule û bi şutike, dirbeta Kendalî pîştnaye. Dima corê dirbeta Kendalî reyna bi şutike pêt şidêna û girê da. Dima zî hîrê çekê ke dişmen ser o wedardayê, vaşî mîyan de nimitnay û tayê vaş zî eşt ser. Ê do dima bêrê nê çekan berê.

Mezlûm çek, rext û yelega Kendalî girewtî. Şêrnasî zî destê ci. Amey resay koma ke pawitîşê înan kerdêne. Dişmen nêşa teba bikero, nêçîrê ci dest ra remabî, coka şaş mend.

Eke koma Kendalî reşte Koma pawitoxe, înan yew bi yew Kendal verard kerdî. Înan ê girewtî verara xo û bi destanê xo pîştnay, rind şidênay, bi dest paşta înan vilênaye. Seke ê newede amaybî dinya. Hewayê înan bî hewayê roşanî. Saetêk verê ê şehadeta hîrê embazanê xo fikirîyaybî. Kesî hêvî nêkerdbî ke ê a deşta virt û viran ra bireyê. Kome sey virsik dabî piro. Panc tenê kiştî, hîrê çek zî xo reyde ardî. Înan binkewtiş, merg û çinbîyayîşî ra serkewtiş vet. Viraştîşê stareye ra, bîyayîşêde wina, yeno vîra kamî!

Hetê deşte de dişmen zîyadêrî hakîm o, hetê koyî ra zî gerîla. Kome ke deşte ra reyaye û ameye resaye koma pawitoxe,  pêr û pîya kewtî pîyarê ser o, heta noqta xo nêvindertî.

***

Werz zimistan o. Bire amaybî guretene ke hêzên Mawa herêma xo de bimanê. A yewe ra hêzên Mawa herêma xo de mendî. Ê zimistanî de nêşî Koyê Gabar. Eke hêzên Mawa bêrê pêser, humarê înan beno da-hîris kes. Ê Mawa de ge-ge panc ge-ge pancês ge-ge zî hîris kes manenê. Eke heme gerîla bêrê pêser, hetê seveknayîşî ra ciya nêzdî benê. Dişmen bêro geme, ê xo hadre kenê ke baş pirodê, nêke xo sitareyan de nimnenê. Na fin zî winî bî.

Zimistanî de çend car vewre varaye. Semedo ke Mawa cayêde germ o, nêzdîyê Royê Dîcleya, vewre zêde nêmanena û heleyena şona. Coka dişmen werzê (mevsim) zimistanî de şeno bi asanî operasyon bikero. Hêzên Mawa zîyaderî şîkeftan de manenê. Nê zimistanî zî hêz şîkefte de ca bîyo. Eke operasyon vejîyo, plansazîya înan hadre ya. Şikefte dole mîyan der a. Dole hera ya kewena corê dewa Sîraye. Her di kiştanê dole de paştî (sirt) esta. Nê cayî de birr zî esto û sixlet o. Seba pêrodayîşî, xeylê kemerî estê ke gerîla şena sey meterîs bikarbîyaro.

Hîna şewtarî ra bêtêl ser o vengê dişmenî zaf ameyêne. Vengê tayinan vernî de dûrî ra ameyêne, her ke dem vîyartêne veng nêzdî bîyêne. No çî bi bêtêlî ra rind yeno famkerdiş. Demo bî şewdir, hîna dinya lêle bîye, suya pêroyîn a Mawa ra eskerî aseyay. Roje 3 Gucige 1999 o. Şewdir o. Gerîlayî şikefte ra vejîyay teber. Tayê şî suye ya cîhetê Başûr, tayê inan zî şî cîhetê Vakur. Tayê inan şî serê suye de ca bî, tayinan kaş de xo ca kerdî. Tayê înan dole mîyan de mendî. Eke dişmen bêro, nêşeno destê înan ra bireyo. Sey bend heme embazan geme de xo ca kerd. Eke laser zî bêro nêşeno teba bikero. Koma gerîla mabênê suya pêroyî û Royê Dîcle de ca dayo xo. Tam orteyê geme de cayê xo girewto. Dema dinya roşn bîye, eskeran xo suya pêroyîn ra vera cêr da ke geme vera Dîcle de bena suye û newalê têkişte. Eskerî, ser suye, kaş û dole ra yenê ke bibo mebo raşta gerîla bêro û pêrodayîş virazyo. Gerîla zî verê eskerî girewto ke na fin baş pirodo. Kendal ser suye de paşta kemere de vindert. Wexto ke ameyîşê eskeran dî şaş bî û vat:

-Errrik, nê sey bizan kewenê geme û yenê.

Suye ya Başûr de zî Çekdar wexto ke ameyîşê eskeran dî şaş mend û vat:

-Îssst, nê sey morceleyan yenê. Ê yê ke nînan ramnenê ser ma, semedo ke bêrê kiştîşî ramnenê.

Hîris gerîlayan xo meterîsan de amade kerd. Dişmen zaf nêzdî bî. Mabênê gerîlayan û eskeran de des metro ya mend ya nêmend. Sernî de Kendalî fîşenge teqnaye û pêrodayîşî dest pêkerd.

Şeş cayan ra qilêş, BKC, B-7 û bombe xebityay. Boya gonî û barûtî kewte têmîyan. Kendal şî dişmen ser, di çekê G-3yî ardî. Çekdar şî meyîtê dişmenî ser û yew çek ard. Şevger zî hetê xo ra şî meyitê teğmenêk ser û çeke reyde bêtêle zî ard.

Pêrodayîşê destpêk de vîst eskerî kîşîyay. Xeylî eskerî bî dirbetin. Dişmen bi helîkopterê şerî mudahale kerd. Heme cayî dayî ver roketan. Bi helîkopterê personelî, xeylê eskerî ardî û cayê pêrodayîşî de ronay. Peyê kîştîş û dirbetinkerdîşê xeylê eskeran gerîlayan xo tayê peyser ant. Xora taqeta dişmenî nêmendibî ke aver bêro. Esker cayê xo de mend. Wextê ra dima gerîlayî zî geme ra bî vila û xo nimitna. Labelê Kendal seba dorûver kontrol bikero, ser suye de mend. Helîkopter zî cayo ke keweno cêrê eskeran, dano ver roket û qerşunan. Yew roket ame nêzdîyê Kendal de teqiya. Kendal mîyane ra cor bî dirbetin. Xeylê parçeyê roketî ginayî qama Kendalî ro. Destpêkê laşa Kendalî germe bîye. Qet dej hîs nêkerd. Dima giran-giran laşa ci serdin bî. Her ke laşa ci ra gonî şî vêşî teyşan bî. Dej zêde bî û ey rê nika hîna vêşî serdo. Paşta xo daye kemere. Êdî nêşeno bilewo. Heme cuya ci sey filîm ver çimanê ci ra vîyarte. Rayber Apo ame ver çimanê ci. Hewnê ey yê tewr gird o bî ke şiro leyê Rayber Apo de perwerde bivîno. Labelê nika senî ke aseyeno do şiro hewn ra û xeyalê şarê xo de bicuyo. Dej bedena ci de nêmend. Çimê ci giran bî. Ge-ge şeno çimanê xo akero, ge-gane zî nêşeno. Ey waşt vajo:

-Bicuyo Rayber Apo!

Bîhna xo xorîn girewte, nîme vera daye, nîme pêgirewte. Heta ci ra ame qîr da û vat:

-Wa Bicuyo Rayber Apo! Wa Bicuyo Azadîye!

    A roje tersa ra dişmen cayê xo ra nêlewiya. Gerîlayî zî geme de kewtî stareyan mîyan. Roja bîne sernî de yew teğmen şî Kendalî ser. Kendalî paşta xo aznabî kemere. Tivatêne qey hewn ra şîyo, winî sîne akerde sere berz vindertbî. Teğmen dest eşt çanteyê ci. Fekê ci akerd, dima vîna ke tede çend nanî estê. Destê xo vera binê nanî da, yew kitab kewt destê ci. Kitab çante ra vet û ci ra ewna. Kitab ser o wina nuştibî; çaxê emperyalîzmî de cuya gerîla, cuya tewr bi mana ya. Teğmen rîpelê kitabî dêm da, rîpelê şeşînî de paragrafa sernî wend ke tede wina nuştbî: “Semedê serragêra 30ine a merdişê Che Guavere de ez çîyêna vajî. Gerîlabîyîşê Che; çaxê emperyalîzmî de cuya tewr azad îfade kena. Şerê gerîla, wêrekîya gerîla, coşê gerîla, serberzîya gerîla, berz ewnayîşê gerîla, cuyayiş, taybetmendîyanê tewr dîyarker ê Che Guavere yê. Heme dinya veng-veng ey nêana vîrardîş û qala ey nêkena. Roja ewroyin de PKK na raştîye tewr baş temsîl kena. Ma şenê vajê ke Che Guavere, Gerîlayê PKK temsîl kenê. Roja ewroyine de vera emperyalîzmî, bi şêwazê tewr serkewte, gerîlayên PKK têkoşenê. Heme emperyalîstî yenê ma ser labelê ma do temsîla nê şêwazê gerîlatîye yê Che Guavere bikerî.

Peynîya kitabî de wina amebî nuştene: Rayberîya Partîye / 14 oktobre 1997

*No nuşte seba vîrardîşê Şehîd Kendal û Çekdar ameyo nuştene. Şenik bo zî mi waşt ez cuya nê her dîyan şarî û heskerdoxê înan rê vajerî. Têkoşîno ke nê şehîdan kerdo, zaf hera û xorîn o. O yo ke mi nuşto, se ra panc o. Nasnameyê nê her di şehîdan zî cêr de rê.

Nameyê gerîla: Kendal

Name û peyname: Salih UZUN

Cayo ke maya xo ra bîyo: Camanîye, Misirci, Sêrt

Nameyê maye: Esmer

Nameyê pî: Mehmet ELÎ

Tarîxê Beşdarbîyayîşî: 1993

Tarîx û cayê şehadetî: 03.02.1999, Mawa, Eyaleta Botan

 

***

 

 

Nameyê gerîla: Çekdar

Name û peyname: Dogan AYDIN

Cayo ke maya xo ra bîyo: Çinar, Amed

Nameyê maye: Semîha

Nameyê pî: Hulusî

Tarîxê Beşdarbîyayîşî: Citmeh/ 1992

Tarîxê şehadetî: 2004/ Eyaleta Mêrdîn