15ê sibate, yew roja sîyaye. Na roje de zerrîya şarê kurdî amî kardîkerdene. No vîst û yew serrî yo ke ma hema zî na roje ser o fikiryenî. Amac çi bi ke na roje de hewran ma ser o kerdêne sîya? Eke ma pratîkê vîst û yew serran ra biewnî, fam beno ke yew dolabo mîyan dewletî ameyo gêrnayene ke şarê kurdî nêreso heqanê xo. Qandê cû nê serran de dahîna fam bî ke Rayber Evdela Ocalan seba şarê kurdî û merdimîye yeno çi mana.

Ocalanî emrê xo yê hewt serrî ra tepîya bi hewayêkê nêdîyayeyî dest bi xoravervistişî kerd û her ke xo raver vist, şarê kurdî û merdimîye zî raver vist. Sere de dewe de wend. Badê cû şi Nîzîp û ûca wend. Paytextê Tirkîya, Ankara de lîse qedênaye û bi karmendê tapû. Qasî serr û nêm Amed de girweya. Badê cû şi Stanbûl û unîversîteya Stanbûlî de dest bi wendişî kerd. Ûca ra xo neql kerd û şi Ankara de Sîyasal Bîlîmler Fakûltesî de dest bi wendişî kerd.

Bi hewayêkê fermîyî serra 1973 de dest bi têkoşînêkê yemanî kerd. Sere de grûbe ronaye û dest bi propaganda kerd. Serra 1976 de bire ame girewtene ke kome Ankara ra şiro Kurdîstanî û ûca şarî mîyan de dest bi têkoşînî bikero. Wina zî bi. Têkoşîn ke raver şi, bi hedefê dewlete. 18 gulane 1977 de Hakî Karer ame hedefgirewtene û ame şehîdkerdene. Hîlvan û Sêwrege de têkoşînê çekdarî ame destpêkerdene. Serra 1978 de, dewa Licê Fîs de, bi beşdarbîyayîşê 22 azayan 26-27 menga teşrîne de kongreya yewine ya PKK amî viraştene. PKK ame ronayene û dest bi pratîkêkê pêtî kerd. Derbeyê 12 êlule yê 1980î ame kerdene. Labelê sere de Rayber Apo badê cû tayê kadroyê bînî vejîyaybî teberê welatî. Lubnan û Filîstîn de perwerde ame dîyene.

15ê tebaxe serra 1984 de çalakîyê tarîxîyî ameyî kerdene. Her çar serran de reyêk kongreyî ameyî viraştene. Serranê newayan de têkoşîn vêşêr bi berz û dewrêkê neweyî dest pêkerd. Şarî bi mîlyonan da ser rêça Ocalanî. Bi hezaran ciwanî vejîyayî koyan ser û şerê gerîla vilayê heme cayanê Vakurê Kurdîstanî bi.

Sosyalîzmo reel rijîya la PKK xo ser o mend. Qandê cû zîyadêr bi hedefê kapîtalîzmî. Serra 1992an de hem dewleta tirkan hem zî di partîyanê kurdan -bi pêşmergeyanê xo- gale berdî gerîlayanê PKKyî ser ke înan çin bikerê. Her çiqas şerêko giran ame kerdene zî PKKyî hêzê xo pawit. Serra 1994 de fina dewleta tirkan bî har. Bi hezaran dewî ameyî vêşnayene. Gerîlayan ser o operasyonê girdî ameyî kerdene. La nêbî! Dişmen ser nêkewt. Na rey 6ê gulane 1996 de -roja ke Denîz Gezmîş û embazê ey ameybî dardakerdene- Şam de verê cayê perwerdeyê merkezî yê kadroyanê PKKî de bombayêka girde amî teqnayene ke o hel de Rayber Evdela Ocalan zî ûca bi. Na çalakîya winasî ra pey zî dişmenî netîce nêgirewt.

Serra 1998 de, Rayberî veng da ke yewê êlule de wa şer bivindero. Labelê dewletan yew plano lêmin vist dewre. Rayber Evdela Ocalan neçar mend ke 9ê teşrîne de bivejîyo teberê Sûrîya. Bi nê vejîyayîşî ra fam bî ke çi planêk lêmin kewto pratîk. Dewletî, tayê partîyê kurdîyî, tayê kadroyê ke PKKyî mîyan de yê, dest da yewbînan û 15 sibate 1999 de Rayber Kenya de teslîmê dewleta tirkan kerd. A roje de, yew dewrêkê neweyî dest kerd ci. Rayber nêamebi çinkerdene la amebi esîrgirewtene. Seba PKKyî zî vatêne: “Heta şeş mengan çin beno”.

Sere de xoverdayîşê Rayber Evdela Ocalanî, xoverdayîşê kadro, mîlîtan, gerîla û şarê kurdî komploya mîyan dewletî pûç kerde. Çunke bi desan merdiman ganê xo dayêne adirî ver û xo vêşnayêne. No tarîx de çîyêko newe bi. Îrade û bawerîya PKK û şarê kurdî winî vejîyayî meydan ke dinya şaş û pêşaş bî. Ê rojan ra nat, her ke serrî vîyartî kurdî bî bihêz. Êdî kurdî merdimîye ser o tesîrêko gird viraşto. Nika zî bi pêtî têkoşîn yeno kerdene. Labelê!

Labelê, Rayber Evdela Ocalan hema zî zîndan de yo. La zîndan zî nîyo, statûyêko taybet de yeno tepiştene ke nêreso şar, merdimîye û nêeşko Rayberîye bikero. Çunke dişmen hol zaneno ke heta vernîya Rayberî nêro girewtene kurdî her ser kewenê.

Xora wexto ke Şahîn Donmez serra 1979 de ame pêgirewtene rew teslîm bi û aqil da dişmenî û vat: “Heta Apo estbo PKK çin nêbena. Çunke Apo kemeran ra merdim virazeno”. Wexto ke serra 1998 de Şemdîn Sakik rema, şi dişmenî het, aqilo ke da dişmenî fina o aqil bi. Ey zî waştêne ke Rayber Apo bêro çinkerdene. A serre de bi aqildayîşê Şemdîn Sakikî operasyonê gird û hîrayî gerîlayan ser o ameyî kerdene. Her çiqas zirarêko gird bigino Tevgerê Azadîya yê Kurdan ro zî, têkoşînî bêmabên dewam kerd.

Girawa Îmralî de tim îzolasyon û şerêko psîkolojîk esto. Êşkenceyêko zafhetin yeno kerdene. La Rayber Apo her tim serkewtiş û servistişê şorişê kurdî ser o fikirîya û pratîk zî raver vist. Bi rayîrê nuştişê kitaban fikrê xo resna PKK û şarê kurdî. Felsefe, îdolojî, sîyaset, rêxistinbîyayîşî de fikrê neweyî ardî were û pê şoriş raver berd. Dişmenî dî ke nêbeno serra 2011 de bi temamî têkîlîya Rayber Ocalanî teber ra birnaye.

Tarîxê şaran de rayberî îstîsna yê. Reyêk vejîyenê û se serran, beno ke hezar serranê şarê xo kenê binê garantî. Qandê cû qedrê Rayberan girewtiş hende awzel o. Rayber Apo seba şaran û pêroyê merdimîye yew şansêko tarîxî yo. Sere de şarê kurdî, şarî eşkenê fikir û felsefeya Ocalanî ya xo biresnê azadîya rastikine. Naye yew heqîqet a ke qet nêyena înkarkerdene. Eke winî nêbîyêne Rayberî ser o nê çîyê nêbîyayeyî nêameyêne kerdene.

Bi serran o Rayber Evdela Ocalanî ser o êrîşê felsefîk, îdolojîk, sîyasî û psîkolojîkî yenê kerdene. Vera nê êrîşan de sere de şaro kurd, şarê dinya, roşnvîr û fîlozofî bi pêtî vindenê. Çunke ê zanê ke wayîrvejîyayîşê Ocalanî wayîrvejîyayîşê xo yo. Çunke ê zanê ke Ocalan yew şexs nîyo. O bîyo peymeyê merdimîye. Eke o azad bibo şarî benê azad. Eke dewletî ey de başîye reyde têkîlî ronê, kurdan reyde zî bi başîye têkîlî ronanê. Bi kilmî, çarenûsê şarê kurdî û yê Rayberîye yew o. Reyayîş zî pîya beno.

Nê rojan de welat û teberê welatî de çalakîyî yenê kerdene. Hem kurdî hem zî dostê kurdan beşdarê nê çalakîyan benê. Nê çalakîyî biqîmet ê. Ganî zîyadêr bêrê kerdene û bêmabên bê. Eke wina bi, peynîya peyêne komplokerî kenê vindî û şarê ma zî ser keweno.

Bi hêvîya Rayber Evdela Ocalanî Newrozê Amedî de dîyayîşî…

*Fotograf: anfkirmancki.com